امكان انتزاع مفاهيم متعدد از حيثيت واحد بما هو واحد و نتايج فلسفي آن (با تأكيد بر ديدگاه ملاصدرا)

انتزاع مفاهيم متعدد از مصداق واحد يكي از مسائلي است كه در موضوعات و استدلال‌هاي فلسفي مورد استفاده قرار مي‌گيرد. آيا انتزاع مفاهيم متعدد از مصداق واحد امكان‌پذير است؟ برخي قائل به امكان و برخي قائل به امتناع اين موضوع هستند. در اين مقاله با استفاده از روش تحليلي- عقلي به اين نتيجه مي‌رسيم كه انتزاع مفاهيم متكثر از واحد من حيث هو واحد، امر ممكني است و انتزاع مفاهيم متعدد از مصداق بسيط از آن حيث كه داراي حيثيت واحد است در برخي موارد اتفاق مي‌افتد و اين خاصيت از خواص ذهن است كه مفاهيم متكثر ايجاد مي‌كند؛ البته از حيثياتي كه در بيرون وجود بالعرض دارند و باعث ايجاد تكثر در موضوع خود نمي‌شوند. هرچند اين فرآيند بستگي به درجه و مرتبه‌ي وجودي مصداق دارد؛ يعني هرچند مصداق كامل‌تر و قوي‌تر باشد، ذهن مفاهيم بيشتري از آن انتزاع مي‌كند تا جايي‌كه در مورد كامل‌ترين مصداق مفاهيم متضادي؛ مانند اول و آخر و ... را مي‌توان انتزاع و به آنها متصف كرد. اين ديدگاه برگزيده داراي آثار و نتايجي است كه در مقاله به آنها اشاره مي‌شود.