كراهت يا ترس از مرگ و درمان آن از ديدگاه ملاصدرا و مقايسه آن با ابن ‌سينا

ترس از مرگ امري است ضروري و همچون خود مرگ از حكمت‌هاي الهي است. دلايل فلسفي و وجودي مبتني بر علل فاعلي و غايي كه از اختصاصات ملاصدرا است، دو دليل اصلي وي در تبيين اين ترس است. نفس، فاعل ترس است چون دوستدار خدا و صفت جاودانگي او است و هم به دليل غلبه احكام بدن زوال دنيوي را ناخوش مي‌دارد. غايت وجودي اين ترسِ نهفته در نفس نيز محافظت از بدن براي رسيدن به كمال لايق است. دلايل غيروجودشناسانه صدرا براي ترس نفس از مرگِ بدن، ارزش‌شناختي (اخلاقي)، معرفت‌شناختي و روان‌شناختي است. راه‌حل‌هاي استنباط شده از آثار وي براي غلبه براين ترس،افزايش آگاهي است؛ چراكه اصولاً ترس از مرگ، بي‌فايده و فرار از آن ناسودمند است. براي غلبه بر اين ترس، بايد به معرفت خدا و شناخت راز تقديرات الهي نائل شد.در حالي كه ملاصدرا با طرح دلايل وجودشناسانه، وجود اين ترس را ضروري مي‌داند؛ اما ابن‌سينا با طرح دلايل صرفاً غيروجودشناسانه، اين ترس را ناموجّه تلقّي مي‌كند. درمان اين ترس از نگاه ابن‌سينا همچون ملاصدرا مجموعا افزايش معرفت و آگاهي است؛ هرچند چاره‌ساز بودن اين راه‌ حل براي اكثريت مردم، محل ترديد و ابهام است.