تحليلي بر رابطه حس مكان با تعلق در محلات شهري ( نمونه موردي: محله باقرآباد شهر رشت)

تعلق از موضاعات كليدي مطالعات شهري مي باشد. در نوسازي محلاتي كه در محدوده مركزي شهرها واقع شده اند، مشاركت ساكنان در نوسازي، عاملي اساسي بشمار مي رود. تعلق زمينه اي را براي مشاركت فراهم مي آورد. با توجه به رواج اقتصاد خدماتي و مصرف گرايي در شهرها، تعلق بيشتر بصورت نمادين و عملگرا جلوه مي كند. بيشتر تحقيقات صورت گرفته در اين زمينه نيز، ماهيت اجتماعي و عمل گراي تعلق را در فرايند تغييرات محلات مورد توجه قرار مي دهند و از عامليت انساني و ذهنيت گرايي(حس مكان) در اين مسئله غفلت مي كنند. اين پژوهش در پي پر كردن اين شكاف و بررسي همبستگي بين اين دو مي باشد. به اين ترتيب هدف اين مقاله اين است كه نشان دهد با وجود تنوع فرهنگي، اجتماعي و اقتصادي در محله تاكيد صرف بر تعلق نمادين و عملگرا باعث بوجود آمدن جدايي گزيني اجتماعي مي شود و حس مكان (بودن در مكان) اين مسئله را تعديل مي كند و باعث انسجام بيشتر مي شود. جامعه آماري پژوهش ساكنين محله باقرآباد شهر رشت مي باشند كه محدوده آن توسط طرح جامع رشت و سند توسعه محلات تعيين شده است. با استفاده از جدول مورگان 375 نفر با عنوان نمونه مطالعاتي انتخاب شدند. داده ها از طريق پيمايش و تكميل پرسشنامه جمع آوري شده و با استفاده از آمار توصيفي و آمار استنباطي مورد تجزيه و تحليل قرار گرفت. نتايج تحقيق حاكي از اين است كه ارتباط معني دار مثبت بين حس مكان و تعلق وجود دارد و حس مكان در سطح متوسط بر تعلق اثر مي گذارد. احساسات شخصي افراد همواره در اعمال و رفتارهايي كه بيانگر تعلقشان است تاثير گذار است. اين بدان معناست كه احساس شخصي و صميمانه فرد براي تعلق داشتن به يك مكان بايد هميشه با گفتارها و اشكال مطالبات اجتماعي - مكاني مطابقت داشته باشد . همچنين نتايج تحقيق مشخص مي كند كه مهم ترين شاخص حس مكان احساس عميق محله كه 84 % از واريانس و مهمترين شاخص تعلق، تحقق نياز ها كه 64% از واريانس را تبيين مي كند.