ارزيابي طرح‌هاي شهري مبتني بر ارتقاء امنيت در بافت‌ فرسوده شهري با استفاده از چيدمان فضا (مطالعه موردي: قلمستان كرج)

تأمين امنيت شهروندان يكي از دغدغه‌هاي طراحان، برنامه‌ريزان و مسئولان شهري است. شناخت شهرها به علت پيچيدگي‌هاي بسيار نيازمند استفاده از روش‌ها و فنون نويني است كه بتواند روند تصميم‌گيري را تسهيل و تدقيق نمايد. اين مقاله با محوريت شبكه فضايي شهري تلاش دارد تا با بهره‌گيري از تكنيك چيدمان فضا راهكارهاي طراحي را ارائه و اين راهكارها را مورد آزمون قرار دهد. فرآيند پژوهش مبتني بر فرضيه‌ي رابطه معنادار الگوي پيكرهبندي بافت فرسوده شهري با امنيت محيطي، به آزمون، تحليل، ارائه طرح و بازارزيابي در محله قلسمتان كرج مي‌پردازد. به‌منظور آزمون فرضيه، پيكره‌بندي فضايي محله قلمستان براساس نقشه محوري در نرم‌افزار DepthMap استخراج و رابطه آن از طريق آزمون همبستگي با داده امنيت معابر در نرم‌افزار Spss23 تحليل شد. نتايج مبين رابطه معنادار مستقيم ميان همپيوندي و رابطه معنادار معكوس ميان عمق با امنيت محيطي معابر بوده است. در مرحله نهايي نيز طرح‌هاي پيشنهادي ارائه شده از طريق تئوري چيدمان فضا مجدد ارزيابي شد. نتايج گوياي ارتقاء امنيت محيطي معابر در طرح پيشنهادي بوده است؛ به‌صورتي‌كه ميزان همپيوندي از 0.536 به 0.646 ارتقاء و ميزان عمق معابر از 13.309 به 10.954 كاهش پيدا كرده‌اند. همچنين ميانگين متغير اتصال معابر تجاري كاهش و در معابر مسكوني اين ميزان داراي افزايش اندكي بوده است. بر اين اساس مي‌توان گفت در محله قلمستان در صورت افزايش ميزان همپيوندي و كاهش ميزان عمق مي‌توان امنيت را در معابر افزايش داد. علاوه بر اين در صورت اعمال اصلاحات كالبدي پيشنهادي بر اساس معيارهاي بيان شده در پژوهش مي‌توان امنيت محيطي محله قلسمتان را بهبود بخشيد.