مروري بر ماده‌زايي (گاينوژنزيز) مصنوعي در تاس‌ماهيان درياي كاسپين

در ماهيان خاوياري، پرورش تك جنس ماده، اقتصادي بوده و يكي از روش‌ها براي دستيابي به آن، القاي گاينوژنزيز (ماده‌زايي) مي‌باشد. گاينوژنزيز مرحله‌اي است كه يك تخمك، بدون تاثير ژنتيكي جنس نر تكامل مي‌يابد يا به عبارتي  يك روش توليد مثل است كه در آن فرزندان، منحصرا از اطلاعات ژنتيكي مادر شكل مي‌گيرند. در اين تكنيك، مي‌بايست اسپرم مورد استفاده غيرفعال ژنتيكي شود كه براي غيرفعال كردن اسپرم از روش‌هاي مختلف اشعه ايكس، گاما (اشعه‌هاي يونيزه) و يا اشعه ماوراء بنفش (UV) استفاده مي‌گردد. فعال سازي تكامل جنيني با اسپرم غيرفعال ژنتيكي منجر به توليد تخم هاپلوئيد شده كه به منظور ديپلوئيد سازي بايستي در زمان تقسيم ميوزي دوم يا اولين تقسيم ميتوزي، از شوك‌هاي فيزيكي استفاده كرد. در اين صورت تمامي فرزندان ايجاد شده داراي وراثت مادري بوده كه بسته به نوع سيستم تعيين جنسيت، ميزان توليد نتاج ماده مشخص مي‌شود. در تاس‌ماهيان تعيين جنسيت به عهده مادر مي‌باشد بنابراين با القاي گاينوژنزيز، هر دو جنس نر (نسبت كمتر) و ماده (نسبت بيشتر) توليد مي‌شود كه علاوه بر نقش آن در پرورش و توليد خاويار، مي‌تواند در جلوگيري از انقراض اين گونه‌هاي با ارزش نقش مهمي را يفا كند.