كنترل اجتماعي سازماني از ديدگاه قرآن كريم

كنترل اجتماعي به عنوان يك اصل مسلم در ادبيات قرآن و به عنوان يك كاركرد اصيل در جامعه شناسي مطرح شده است. كنترل يا نظارت اجتماعي، روش‌هايي است كه مي‏توان با آن فرد را وادار به تطبيق خود با فرهنگ يك جامعه كرد. اين فرهنگ ارزشها، عقايد، هنجارها و به صورت كلي لايه هاي عميق جهان اجتماعي را شامل مي شود. با عرضه اين اصطلاح بر قرآن و شناخت معادل قرآني آن، مي‏توان به هدف اين مقاله كه پردازش كنترل اجتماعي سازماني نظام‌مند از نگاه قرآن است، دست يافت. اين مقاله بصورت توصيفي- تحليلي انجام شده و جمع آوري اطلاعات با استفاده از روش فيش برداري كتابخانه‌اي بوده است و تلاش شده تا از نرم‌افزارهاي علوم اسلامي بهره گرفته شود. يافته‏ها حاكي از آن است كه خداوند به‌عنوان مديري مدبر و كارآمد در مديريت تمام خلقت بعنوان يك نظام اجتماعي كلان، از روش‏هاي متنوع كنترل اجتماعي سازماني استفاده كرده است. كنترل اجتماعي در ادبيات قرآن به صورت آشكار و مستقيم، پنهان و غيرمستقيم و از همه مهتر كنترل اجتماعي همگاني محقق شده است. بنابراين با وجود ناظران مختلف و كارآمد در عرصه‌هاي مختلف، حركت سريع و مناسب به سمت جامعه مطلوب را محقق خواهد كرد. اين نگرش، الگويي براي ترسيم يك جامعه مطلوب است تا روند دروني سازي هنجارها در تك تك افراد جامعه محقق و جامعه به هدف خود دست يابد.