بررسي ديدگاه ملاصدرا در باب اختيار و ضرورت علي

اختيار و نسبت آن با قاعده فلسفي ضرورت علي و معلولي از مهم ترين موضوعات چالش برانگيز ميان فلاسفه و متكلمان اسلامي است در اين پژوهش با روش توصيفي – تحليلي و براساس مستندات كتابخانه اي برآنيم تا به اين سوال مهم پاسخ دهيم كه ديدگاه ملاصدرا و نوآوري او در باب اختيار و ضرورت علي چيست. نگارنده با دقت نظر در آثار ملاصدرا به اين نتيجه رسيده است كه او با تكيه بر آراء عرفاني (وحدت شخصي وجود از راه برگرداندن عليت به تشاُن) به صورت منظم و منسجم به اين بحث پرداخته و اختيار آدمي را تجلي اراده الهي دانسته و منطبق با آموزه هاي اسلامي بر مبناي اصول وجودشناختي رابطه اختيار و ضرورت علي و معلولي را به گونه اي تبيين مي كند كه نه تنها منافي اختيار نيست بلكه مويد آن نيز هست  و همچنين صدرا به نقش و اهميت علم و اراده تحت عنوان معيارهاي اصلي فعل اختياري و سازنده مفهوم اختيار تاكيد كرده و به مبادي آن به همراه آنها عناصر شوق و قدرت را نيز افزوده است.