تناظر عوالم وجودي در انديشۀ شيخ علاء‌الدولۀ سمناني

انديشۀ جهانوارگي انسان و انداموارگي جهان، در واقع نمود انديشۀ تناظر بين عالم صغير و كبير است كه سبب شناخت جامع انسان به عنوان عالم صغير الجثه و كبير بالمعني و جايگاه آن در نظام خلقت خواهد شد. اين مقاله با روش پژوهش توصيفي تحليلي و بر اساس مطالعات -كتابخانه اي، به واكاوي و بررسي ايدۀ تناظر در آثار شيخ علاءالدوله سمناني پرداخته و هدف،كاربرد و كاركرد استفاده از تناظر را در آموزههاي عرفاني وي نشان داده است. شيخ علاءالدوله سمناني، متنازع آراي وحدت وجودي ابنعربي با تاكيد بر دوگانگي و ارتباط بين عالم صغير و عالم كبير، سعي در تبيين انديشه تناظر عوالم دارد. ملزومات درك ايده تناظر در انديشه وي، شناخت جايگاه انسان، جهان،كيهان و همچنين دل به عنوان حلقه واسط اين تناظر است كه همه اين موضوعات ذيل انديشه اصلي عرفاني وي يعني لطايف سبعه قرار ميگيرد. مبناي اصلي نظريه لطايف سبعه سمناني بر اين اصل استوار است كه تمامي اين لطايف از تاثيرپذيري فيوضات افلاك و عناصر، حاصل و از سوي ديگر بين لطايف سبعه، فيوضات افلاك، عناصر، انواع انوار، انواع انسان و پيامبران وجودي تناظر برقرار است. كاركرد تناظر از منظر سمناني در شناخت انسان جهان و حق و همچنين تربيت خانقاهي ،شطرنج وجودي انسان، انواع لطايف، انوار و پيامبران وجودي نمود دارد.