تصحيحِ چند گشتگي در مرزبان‌نامه

كهن‌ترين دستنويس‌هاي مرزبان‌نامۀ وراويني كه تا‌ امروز در تصحيح اين متن به كار بسته شده قريب به صد و بيست سال پس از تحرير اين اثر كتابت شده‌ و از اين روست كه پس از تصحيح علامه قزويني و محمّد روشن و برزگرخالقي و كلباسي، هنوز گشتگي‌ها و دشواري‌هاي متعدد در بخش‌هاي مختلف اين اثر برجاي است. شماري از دست‌نويس‌ها در زمانۀ علامه قزويني ناشناخته بوده و او نتوانسته از آنها بهره ببرد. اين دست‌نويس‌ها از چشم مصحّحان ديگر نيز پنهان مانده؛ از جمله نسخۀ كتابخانۀ مَغنيسا در استانبول (به شمارۀ 1324)، نسخۀ كتابخانۀ سالتيكوف شدرين سن‌پترزبورگ روسيه (به شمارۀ 479)، نسخۀ كتابخانۀ ملي ايران (به شمارۀ 31032) كه اگرچه متأخر است؛ اما گاه ضبط‌هاي قابل تأمل و اصيلي دارد. در اين مقاله به پشتوانۀ نسخۀ كتابخانۀ ملي ايران چند گشتگي در مرزبان‌نامه تصحيح شده است و در مواردي ديگر، پيشنهادهايي براي تصحيح قياسي چند تصحيف ديگر مطرح شده و بر اساس شواهدي از مرزبان‌نامه و ساير متون كهن نمونه‌هايي متعدد در تأييد ضبط مقبول آورده‌ايم.