ارزيابي شاخص‌هاي تحمل و حساسيت به تنش خشكي ژنوتيپ‌هاي كلزا در شرايط قطع آبياري انتهاي فصل رشد

به‌منظور شناسايي ژنوتيپ‌هاي متحمل و حساس كلزا به تنش خشكي در مراحل انتهايي گلدهي تا 50 درصد خورجين دهي و خورجين دهي تا برداشت در شرايط مزرعه اي، آزمايش به‌صورت اسپليت‌پلات در قالب طرح بلوك‌هاي كامل تصادفي با سه تكرار در سال زراعي 1400-1399 در مزرعه پژوهشي دانشگاه علوم كشاورزي و منابع طبيعي خوزستان اجرا شد. فاكتورهاي آزمايشي شامل سه سطح آبياري (۱- شاهد (بدون قطع آبياري)، ۲- قطع آبياري در مرحله شروع گلدهي (كد فنولوژي 60) تا تشكيل 50 درصد خورجين (كد فنولوژي 75) و ۳- قطع آبياري در مرحله تشكيل خورجين تا برداشت (كد فنولوژي 99)) در كرت‌هاي اصلي و فاكتور فرعي شامل 10 ژنوتيپ (لانگ پاد، آرام، آرجي‌اس 003، جانكوم، سولار، هايولا 4815، مهتاب، جوليوس، آگامكس و سالا) بود. جهت گزينش مطلوب تر ژنوتيپ‌هاي متحمل كلزا مي توان از شاخص‌هاي ذكرشده استفاده كرد. شاخص‌هاي MP (ميانگين بهره وري)، GMP (ميانگين بهره وري هندسي) و STI (شاخص تحمل تنش) مناسب ترين شاخص‌هاي كمي تحمل به تنش خشكي در تيمارهاي موردمطالعه بود. بيش‌ترين عملكرد دانه تيمار شاهد از ژنوتيپ هايولا 4815، لانگ پاد و سولار به‌ترتيب (2093.8، 1791 و 1700 كيلوگرم در هكتار) و كم‌ترين از ژنوتيپ جانكوم (832.1 كيلوگرم در هكتار) و در تنش گلدهي تا 50 درصد خورجين دهي بيش‌ترين عملكرد دانه ژنوتيپ هايولا 4815 (1563.9 كيلوگرم در هكتار) و لانگ پاد (1150.9 كيلوگرم در هكتار) و كم‌ترين از ژنوتيپ جانكوم و مهتاب به‌ترتيب با عملكرد دانه (540، 935.5 كيلوگرم در هكتار) بود.