تحليل و پهنه بندي خطر سيل خيزي و ارتباط آن با پوشش گياهي در شهرستان قيروكارزين

سيل يكي از مخرب ترين مخاطرات آب و هوايي در سراسر جهان است. وقوع مكرر سيلاب هاي شهري بر امنيت عمومي شهري تأثير گذاشته و توسعه پايدار اقتصاد اجتماعي را محدود كرده است. پژوهش حاضر با هدف تهيه نقشه پهنه بندي شدت سيل‌خيزي و تحليل ارتباط آن با پوشش گياهي در شهرستان قيروكارزين در استان فارس انجام گرفته است. بدين منظور در ابتدا پس از مرور منابع مختلف، با معرفي پنج معيار موثر در وقوع سيلاب كه تكرار آنها در ساير تحقيقات در اين زمينه فراواني بيشتري داشت، عوامل ارتفاع، شيب، فاصله از رودخانه، شاخص توپوگرافيك و ارتفاع رواناب به عنوان عوامل موثر انتخاب شده و با استفاده از روش فرآيند تحليل شبكه اي در نرم افزار سوپر‌دسيژن  وزن دهي و سپس با روش مجموع ساده وزني نقشه نهايي بدست آمده است. درهمين راستا تغييرات پوشش گياهي با استفاده از تصاوير لندست در سال هاي 2000 و 2021 و شاخص NDVI بدست آمده است. نتايج نشان داد اثرگذارترين معيار شاخص توپوگرافيك بوده است و شهرستان قيروكارزين در پنج پهنه خيلي‌كم، كم، متوسط، زياد و خيلي‌زياد از نظر خطر وقوع سيلاب قرار داشته است، در اين ميان 1849/8 كيلومتر مربع (54/8 درصد) از شهرستان قيروكارزين در پهنه با خطر سيلاب زياد و خيلي‌زياد قرار دارد. هم‌چنين تحليل تغييرات پوشش گياهي نشان داد با وجود توسعه كشاورزي و باغي و منتج از آن بهبود نسبي مقادير متوسط شاخص NDVI، در محدوده‌هاي اراضي بالادست حوضه‌هاي آبخيز اين شهرستان، پوشش گياهي اراضي جنگلي و مرتعي كاهش چشم‌گيري داشته است و در نهايت اثرات اين مساله منجر شده است تا مناطق سكونتگاهي و اراضي كشاورزي و باغي در سال 2021 نسبت به سال 2000، با درصد فراواني بيشتري در پهنه هاي با پتانسيل سيل خيزي بالا واقع شوند، اين مساله مي‌تواند مويد اين امر باشد كه حفاظت كاربري اراضي حوزه بالادست متناسب با سياست حفظ پوشش موجود و توسعه پوشش‌هاي گياهي با استفاده از گياهاني كه ارزش حفاظت خاك بالايي را دارند، مي‌تواند تا چه حد در تخفيف و فرونشاني سيلاب اراضي پايين‌دست نقش‌آفرين باشد.