اوضاع امنيتي و انتظامي دوران شاه سليمان صفوي(از سال 1080 تا سال 1100ق)

بر خلاف باور برخي از محققين تاريخ كه معتقدند صفويه بعد از شاه عباس دوم و از زمان حكومت شاه سليمان صفوي از هر لحاظ به ويژه از لحاظ نظامي و انتظامي در سراشيب سقوط قرار گرفت؛ به نظر مي رسد در صورت مطالعه دقيق‌تر منابع مي توان تا حدي به نتيجه متفاوتي دست يافت. در دوره شاه سليمان، ايران در حوزه هاي مختلف نظير اقتصاد، سياست خارجي، نظام اداري و سازمان نظامي و انتظامي شاهد تحولي چشمگير گرديد. اين تحول اگرچه مديون لياقت و كارداني شيخ عليخان زنگنه وزير اعظم معروف صفويه بود كه خود فرمانده نظامي نيز به شمار مي رفت؛ ولي بي ترديد لياقت و شايستگي شاه سليمان را نبايد ناديده گرفت.اين پژوهش با روش توصيفي- تحليلي و بر پايه مطالعات اسنادي انجام شده و در پي پاسخگويي به اين سوال است كه آيا در دوره شاه سليمان صفوي تداوم روند تعقيب سياست شاه عباس اول در زمينه ايجاد يك ارتش ثابت و مواجب بگير به تقويت نظامي و انتظامي ايران منجر شد و آيا اين روند موجب افزايش امنيت در مرزها و در داخل ايران شده است؟نتايج اين پژوهش حاكي از آن است كه: تعداد نفرات سپاهيان مواجب بگير در دوره شاه سليمان به حداكثر ممكن در دوره صفويه رسيد. توپخانه مجددا احيا و ساخت انواع سلاح هاي آتشين رشد چشمگيري يافت. تعداد نفرات قوللر و تفنگچيان افزايش يافت و تربيت مستمر غلامان براي امور نظامي در مركز با قوت بيشتر ادامه يافت. اين ارتش كه از طريق تعليم و تجهيز با سلاح هاي آتشين تقويت شده بود نه تنها روس ها يا  عثماني‌ها را از خيال حمله به ايران باز داشت بلكه شورش كليه قبايل نظير بلوچ ها، تركمن ها و كردها در نقاط مختلف ايران را دفع نمود.