راهبردهاي ديپلماسي غذا و كالاهاي اساسي (گندم و جو) در دنيا: آموزه‌هايي براي ايران

تحولات و بحران‌هايي مانند جنگ،‌ شيوع ويروس يا بيماري خطرناك و‌ تغييرات آب‌وهوايي آثار زيادي بر تغيير تجارت جهاني كالاهاي اساسي و ديپلماسي غذا دارد. كشورهاي كانادا، روسيه، آمريكا و بريتانيا‌ در سال زراعي 2022-2021، به ترتيب 61.65،‌ 17.09، 8.33 و 4.38 درصد توليد گندم خود را افزايش دادند. در اين سال، نرخ رشد توليد گندم در اوكراين به دليل وقوع جنگ 40.92 درصد كاهش يافت. صادرات گندم روسيه در سال 2022 ، حدود 10 برابر بيشتر از توليد آن يعني 27.27 درصد رشد داشت. ايران با نرخ رشد 10درصدي گندم در سال زراعي 1401-1400، جزو 15 كشور نخست توليدكننده گندم در دنيا شناخته شد. نرخ رشد واردات گندم در سال 2022، حدود 17.81 درصد كاهش يافت. همچنين، نرخ رشد صادرات گندم در سال جاري نسبت به سال پيش، 14.29 درصد افزايش يافت. در سال زراعي جاري حدود 3 ميليون تن جو در كشور توليد شده كه با اين ميزان توليد، در رتبه 10 كشور بزرگ توليدكننده جو قرار گرفته است. واردات 2.5 ميليون تن از اين محصول در سال 2022 نيز سبب شد كه كشور به سومين كشور واردكننده جو در دنيا تبديل شود. در ادامه، با توجه به بررسي ديپلماسي غذا و كالاهاي اساسي، راهكارهايي براي ارتباط قوي‌تر با ديگر كشورها به‌ويژه كشورهاي همسايه و تأمين امنيت غذايي در كشور ارائه مي‌شود مانند آگاهي از قوانين تجاري و فرهنگ كشورهاي مقصد صادراتي، افزايش سطح استاندارد توليد در كشور، برگزاري و شركت در دوره و آموزش‌هاي بين‌المللي براي گروه مذاكركننده، تقويت ديپلماسي غذايي و انتصاب رايزن‌ و بازارياب‌هاي اقتصاد كشاورزي در كشورهاي مقصد و تهيه برنامه توليد در راستاي صادرات پايدار محصولات كشاورزي.