لايه‌بندي بازار بين‌بانكي ريالي ايران با استفاده از رهيافت تحليل شبكه

با تغيير چهارچوب هدايت سياست پولي از هدف‌گذاري كل‌هاي پولي به هدف‌گذاري نرخ‌هاي مرجع، نرخ بهرهٔ بازار بين‌بانكي ‌‌به‌عنوان يكي از مهم‌ترين اهداف عملياتي بانك‌هاي مركزي هدف‌گذاري مي‌شود. شناسايي بازار بين‌بانكي از اين جهت مهم است كه سياست‌گذار پولي مي‌تواند با مداخلهٔ محدود، تأثير گسترده‌تري در جهت نيل به اهداف خود بگذارد. با توجه به طي‌شدن مراحل اوليهٔ شكل‌گيري بازار بين‌بانكي و استقرار سازوكارهاي عمليات بازار باز و مساعدت‌هاي آماده در بازار پول ايران، تحليل شبكهٔ بازار بين‌بانكي با هدف شناسايي هستهٔ اين بازار حائز اهميت است، زيرا تراكم بيشتر روابط سپرده‌گذاري و سپرده‌پذيري و چرخش روان‌تر ذخاير مازاد در هستهٔ بازار، باعث مي‌شود اثربخشي سياست‌هاي پولي در بازار افزايش يابد. براين‌اساس با استفاده از ابزارهاي نظريهٔ گراف و تحليل شبكه با هدف شناسايي ساختار مركز-پيرامون و به‌كارگيري الگوي معاملات انجام‌شده در مقاطع ماهانهٔ سال ۱۳۹۷، ساختار اين بازار موردبررسي قرار گرفت. نتايج حاصله حكايت از آن دارد كه بر اين اساس، با توجه به ارتباطات مستقيم اعضا با يكديگر و تغييرات متعدد اعضاي هسته، تشخيص يك هسته با اعضاي ثابت براي بازار دشوار است؛ ليكن مي‌توان اعضايي را يافت كه در ماه‌هاي بيشتري عضو هسته بوده‌اند و نقش محوري در بازار داشته‌اند. اين امر، در كنار ساير معيارها مانند شاخص‌هاي سلامت و ثبات مالي، مي‌تواند ملاك مناسبي را در تعيين معامله‌گران اوليه در عمليات پولي در اختيار بانك مركزي قرار دهد.