مروري بر مدل‌سازي اندازه‌گيري ناكارايي

بنگاه اقتصادي ناكارا با به‌كارگيري تركيب غيربهينه سرمايه و نيروي كار، و به‌ويژه انرژي­، باعث اتلاف منابع مي گردد. اندازه‌گيري ناكارايي و شناسايي عوامل بروز آن بر دستيابي بنگاه به توليد بالقوه خود و در نتيجه پايداري رشد اقتصادي و افزايش رفاه اقتصادي جامعه موثر است. در عين حال، انتخاب مدل مناسب به منظور اندازه‌گيري ناكارايي همواره يكي از چالش‌هاي اساسي پيشاروي پژوهشگران اين حوزه بوده است. هدف اين پژوهش ارائه نمايي كلي از مفهوم كارايي و انواع آن، و مدل‌هاي مختلف اندازه‌گيري آن با تاكيد بر رويكرد توابع مرزي است. با توجه به حجم زياد مقالات نظري و تجربي در زمينۀ اندازه‌گيري كارايي، سهم اين پژوهش بررسي سير تحولات مدل‌هاي مورد استفاده در ادبيات ناكارايي با تاكيد بر مدل ‏هاي مرزي، به‏ گونه ‏اي است كه درك مناسبي از نقاط ضعف و قوت آن‌ها ارائه ‌دهد و بدين ترتيب به پژوهشگر براي ايجاد چارچوبي واضح با توجه به امكانات و محدوديت‎هاي موجود براي تجزيه‌‏وتحليل و انتخاب مدل مناسب كمك نمايد. سهم ديگر پژوهش حاضر اين است كه براي اندازه ‏گيري هرچه دقيق‏ تر ناكارايي از بُعد نظري و فني پيشنهادهايي ارائه مي‏ دهد كه تاكنون در ادبيات موضوع به آن پرداخته نشده است.