تبيين مفهوم ذوق از ديدگاه هيوم در افق نظريۀ نهادي هنر

تأمّلاتِ ديويد هيوم در باب زيباشناسي و معيارِ ذوق و نيز فلسفه هنر جرج ديكي كه در قالب نظريه نهادي هنر ارائه شده، هر دو بر خاستگاهي اجتماعي و جامعه‌شناختي استوارند. از ديدگاه هيوم ملاكِ صحت و اِتقانِ احكام زيباشناسانه، حُكمِ عامِ داوراني است كه بنا به برائت از نقص در قوّه ذوق در همه شرايط صادق و صحيح است. نظريه نهادي هنر با عطفِ نظر به لزومِ بازتعريفِ مرزِ مُفارقِ هنر از ناهنر در ميانه قرن بيستم ارائه شد. نظريه‌اي كه بر اساس آن، اعطاي شأن هنر به شيئي مصنوع، از سوي شخص يا اشخاصي صورت مي‌گيرد كه به نيابت از عالَمِ هنر در مقام نهادي اجتماعي عمل مي‌كنند و داوري ايشان در اعطاي شأن به شيءِ مصنوع، در جهت ارزيابي يا ارج‌گذاري به مثابه اثر هنري نسبت به آراي ديگر، به دليل ارتباط مستمر با عالَم هنر و سلامتِ قوّه ذوق، قبول عام يافته و واجد مرجعيت است. درنتيجه پرسش اصلي تحقيق اين است كه از طريق چه سازوكاري شرط لازم و كافي براي صحتِ احكامِ ذوقي و ارزش‌گذاري آثار هنري از يك سو، و تعريفِ هنر از طريقِ تميزِ هنر از غيرِ هنر از سوي ديگر، از جانب «داوران حقيقي» و افراد «ذي‌صلاح» تأمين و تضمين مي‌شود؟ اين پژوهش كه با استفاده از روش تطبيقي به انجام رسيده و داده‌هاي آن به شيوه كتابخانه‌اي گردآوري شده‌ است، ابتدا به مطالعه مفهوم حُكمِ ذوقي مي‌پردازد، سپس نسبتِ زيباشناسي هيوم و نظريه نهادي هنر را مي‌سنجد.