زمين‏‌شيمي و جايگاه زمين‏‌ساختي ‏‌سنگ‌‏‌هاي آتشفشاني پالئوژن رودبار در جنوب گيلان، شمال ايران: شاهدي بر ولكانيسم آداكيتي

سنگ‏‌‏‌هاي آتشفشاني با تركيب آداكيتي، در جنوب شهرستان رودبار رخنمون دارند كه بخشي از پهنه‌ ماگمايي البرز در شمال ايران به‌شمار مي‌رود. بيشتر آنها تركيب داسيت تا تراكي داسيتي، ريوداسيتي و به‌ندرت ريوليتي دارند و بافت هيالوپورفيري، پورفيروميكروليتي و جرياني تا پورفيري فلسيتي و ميكروفلسيتي همراه با درشت‌بلور‏‌ها و ميكروليت‏‌‏‌هاي پلاژيوكلاز، آمفيبول و گاهي بيوتيت و گاهي كوارتز نشان مي‏‌دهند. برپايه‌ بررسي‏‌‏‌هاي زمين‏‌شيميايي، ماگماي سازنده‌ سنگ‌‏‌هاي بررسي‏‌شده روي نمودار‏‌هاي بهنجارشده به تركيب كندريت، مورب و گوشته‌ اوليه، همه‌ سنگ‌‏‌ها روندي موازي، خطي و همگن دارند و غني‌شدگي مشخصي از عنصرهاي LREE و LILE، به‌همراه آنومالي منفيِ Ta، Nb و Ti نشان مي‌دهند. محيط زمين‌ساختي نمونه‌‏‌ها نشان‌دهنده‌ پيدايش آنها در محيطي فرورانشي در يك حاشيه‌ فعال قاره‌اي است. ويژگي‌‏‌هاي زمين‏‌شيميايي نمونه‏‌ها (wt% 57 SiO2، wt% 3 MgO، مقدار كم Y و Yb، به‌همراه نسبت‌‏‌هاي 40 Sr/Y و 20 La/Yb) گوياي پيدايش آنها از ماگماي آداكيتي پر سيليس است. برپايه‌ همه‌ داده‏‌ها، نمونه‌‏‌هاي بررسي‌شده از ذوب ورقه‌ اقيانوسي (اقيانوس جنوب درياي خزر) نزديك به لبه‌ ورقه و در جايگاه پنجره‌ زمين‏‌ساختي پديد آمده‏‌اند.