زمين‏‌شناسي، كانه‏‌زايي و زمين‌شيمي ماده‌ معدني و توده‏‌هاي آذرين دروني محدوده‌ شمال بهاريه، خاور كاشمر، شمال‏‌خاوري ايران

محدوده‌ اكتشافي شمال بهاريه در بخش مركزي پهنه‌ ماگمايي خواف- كاشمر- بردسكن (KKBMB) و خاور شهرستان كاشمر در استان خراسان رضوي است. اين محدوده شامل رخنمون‏‌هايي از‏‌ واحدهاي آذرآواري و آتشفشاني است كه توده‏‌هاي ژرف (سينوگرانيت، گرانوديوريت) و نيمه‏‌ژرف (مونزوديوريت، كوارتز مونزونيت و ديوريت پورفيري) در آنها نفوذ كرده‌اند. توده‏‌هاي آذرين دروني در عنصرهاي LREE (عنصرهاي خاكي كمياب سبك) و LILE (عنصرهاي ليتوفيل بزرگ‌يون) مانند K و Ba غني‏‌شدگي و در عنصرهاي HREE (عنصرهاي خاكي كمياب سنگين) و HFSE (عنصرهاي با شدت ميدان بالا) مانند Nb و Ti تهي‌شدگي نشان مي‏‌دهند. اين ويژگي از ‏‌ويژگي‏‌هاي ماگماهاي پديدآمده در پهنه‌ فرورانش است. ناهنجاري اندك منفي Eu (0.89- 0.66=Eu/Eu*) نشان‌دهنده‌ حضور پلاژيوكلاز در خاستگاه سنگ است. تهي‌شدگي از Nb نشان‌دهنده‌ آلايش اندك ماگما با ‌پوسته‌ قاره‏‌اي است. خاستگاه ماگماي ‌سازنده‌ اين توده‏‌ها، ‌ذوب‌بخشي درجه پايين اسپينل لرزوليت گوشته‌ ‌دگرنهاد در ژرفاي نزديك به 65 كيلومتري است. كانه‏‌زايي به‌صورت رگه- رگچه‏‌اي با روند شمال‌باختري- جنوب‌خاوري و شمال‌خاوري- جنوب‌باختري در راستاي گسل‏‌ها رخ داده است. دگرساني‏‌هاي پروپيليتيك، سيليسي، سريسيتي و آرژيليك در محدوده گسترش دارد؛ به‌گونه‌اي‌كه پهنه‌هاي پروپيليتيك و سيليسي به‌صورت هاله‏‌اي در حاشيه‌ رگه- رگچه‏‌ها ديده مي‌شوند. كانه‏‌هاي هيپوژن شامل پيريت، كالكوپيريت و اسپكيولاريت هستند و كالكوسيت، مالاكيت، آزوريت، گوتيت و اكسيدهاي آهن از شمار كاني‏‌هاي سوپرژن هستند. دو نوع رگه- رگچه را مي‌توان در اين محدوده شناسايي كرد: (1) كوارتز+كالكوپيريت+اسپكيولاريت؛ (2) رگه- رگچه‏‌هاي غني از اسپكيولاريت. مقدارهاي فراواني از عنصرهاي مس (بيشينه‌ 2 درصدحجمي)، سرب (بيشينه‌ 0.61 درصدحجمي) و روي (بيشينه‌ 0.2 درصدحجمي) در رگه- رگچه‏‌هاي با كوارتز+كالكوپيريت+اسپكيولاريت يافت مي‌شود. محدوده‌ شمال بهاريه بر پايه‌ شواهدي مانند كنترل ساختاري سامانه‌ كانه‏‌زايي، نوع دگرساني‏‌ها، تركيب كاني‏‌شناسي ماده‌ معدني، شكل كانه‏‌زايي و ناهنجاري‏‌ زمين‌شيميايي احتمالاً همانند كانسارهاي تيپ IOCG است.