تحليل انتقادي آراي مفسران در تفسير آيه 34 سوره ابراهيم

بر اساس آيه شريفه «وَ آتاكُمْ مِنْ كُلِّ ما سَأَلْتُمُوه...» (ابراهيم :34/14 )، همه دعاها و درخواست‌هاي انسان از خداوند، به صورت پيشيني، مورد توجه خداوند قرار گرفته است. از آنجا كه برخي از دعاها، مورد اجابت قرار نمي‌گيرد، پرسش آن است كه كدامين گونه تقاضاي ان سان از خداوند، از پيش برآورده شده است؟ پژوهش حاضر، به روش تحليلي- انتقادي، ضمن بررسي سياق، بخش‌ها، مفردات و تركيب آيه، مدلل ساخته كه سياق آيه در مقام امتنان و ذكر نعمت‌هاي الهي است؛ «آتاكم» ماضي به معناي برآوردن پيشيني يا حتمي، «مِن» بيانيه و «كل» به معناي همه نه اغلب و «ما» موصوله يا مصدريه و «سألتموه» درخواست‌هاي تكويني مربوط به مرتبه وجودي يا به زبان حال و استعداد است؛ بدينسان خداوند تمام نيازهاي وجودي ابعاد گوناگون انسان را از پيش، تامين نموده؛ چنان ‌كه اجابت درخواست‌هاي به لسان حال و استعداد را از قبل مقرر فرموده است؛ ولي دعاهايي كه زباني باشد، با شرايطي و به هر ميزان كه به زبان حال و استعداد نزديك شود، به اجابت نزديك‌تر شده و تحقق مي‌يابد؛ براين اساس، عدم اجابت برخي از تقاضاهاي مقالي بندگان، نمي‌تواند قرينه‌اي براي تغيير معناي حقيقي الفاظ آيه شده، يا كليت، پيشيني بودن و حتميت آن را، خدشه‌دار سازد.