تأثير مكمل غذايي بر چند ويژگي فيزيولوژيك و زيست‌شناختي سن نواري چتريان، Graphosoma lineatum L

سن نواري چتريان Graphosoma lineatum L. يكي از آفات مهم گياهان تيره چتريان است. حشرات كامل و پوره هاي اين سن از بذر گياهان ميزبان خود تغذيه مي كنند. از تخم هاي اين حشره براي توليد انبوه زنبورهاي پارازيتوئيد نيز استفاده مي شود. در پرورش انبوه حشرات مكمل هاي غذايي نقش بسزايي در افزايش كارايي توليد دارند. در اين بررسي تأثير برخي ويتامين ها و اسيدهاي آمينه بر ريخت شناسي غده بزاقي، ميزان پروتئين كل بدن، طول دوره رشدي و زادآوري اين حشره در شرايط آزمايشگاهي بررسي شد. سن ها بر روي بذرهاي گياه جعفري كه به ديواره داخلي ظروف پرورش چسبانده شده بودند پرورش يافتند. مكمل هاي مورد مطالعه شامل ويتامين هاي B12، B6، B1 و اسيد آمينه هاي سرين و فنيل آلانين بودند. اين مكمل ها به صورت محلول در آب مورد استفاده براي پرورش سن، در چهار غلظت مختلف مورد استفاده قرار گرفتند. براي بررسي تاثير مكمل ها بر غدد بزاقي، پس از تشريح و خارج كردن اين غدد ابعاد آن ها شامل طول و عرض لوب هاي جلويي و عقبي با استفاده از استريوميكروسكوپ و ميكرومتر اندازه گيري شد. پروتئين كل بدن با روش كلدال پس از خشك كردن حشرات در تيمارهاي مختلف اندازه گيري شد. در بررسي ديگري، طول دوره رشدي پنج سن پورگي سن نواري چتريان تحت تاثير مكمل هاي غذايي مختلف اندازه گيري شد. نتايج نشان داد كه مورفولوژي غدد بزاقي تحت تاثير مكمل هاي غذايي تغييرات معني داري پيدا كرد. ويتامين ها و اسيدهاي آمينه مورد استفاده  بيشتر لوب عقبي غدد بزاقي را تحت تأثير قرار دادند و كاهش معني داري در ابعاد لوب‌هاي غدد بزاقي در مقايسه با شاهد ثبت گرديد. همچنين، غلظت هاي مختلف ويتامين هاي B6، B1 و اسيد آمينه فنيل آلانين بيشترين تأثير را روي ميزان پروتئين كل بدن حشرات نر و ماده داشتند. ويتامين B12 روي تغيير درصد پروتئين كل بدن در دو جنس نر و ماده تأثير معني داري نداشت ولي درصد پروتئين كل بدن در غلظت هاي بالا از غلظت هاي پايين بيشتر بود. نتايج بررسي هاي زيستي نيز نشان داد كه افزودن مكمل هاي غذايي روي ميانگين تعداد تخم هاي گذاشته شده و تفريخ شده و طول دوره هاي سنين پورگي تأثير معني داري داشت. مقايسه ميانگين غلظت هاي مختلف مكمل هاي غذايي نشان داد كه تغذيه از ويتامين هاي B12، B6 و B1 به‌ترتيب با غلظت هاي 0.005، 0.25 و 0.5 گرم در ليتر و اسيدهاي آمينه سرين و فنيل آلانين با غلظت 0.5 گرم در ليتر بالاترين زادآوري و درصد تفريخ تخم را داشتند. ميزان تفريخ تخم ها در مقايسه با تيمار شاهد در تمام تيمارها كاهش نشان داد. با مقايسه ميانگين اثر غلظت هاي مختلف تيمارهاي به كار رفته، غلظت بالاي ويتامين هاي B6 وB1 (1 و 1.5 گرم در ليتر) باعث افزايش طول دوره‌هاي پورگي گرديد. در مطالعه حاضر مشخص گرديد كه تغذيه از برخي مكمل هاي غذايي بر درصد تفريخ تخم ها و طول دوره رشدي سن نواري چتريان تاثير منفي داشت.