تاثير تمرينات با الگوهاي مختلف حركات چشم بر نوسان قامت سالمندان زن

مقدمه و اهداف كنترل قامت از ضروري‌ترين و اساسي‌ترين مؤلفه‌ها براي حفظ استقلال حركت و وضعيت قائم در سالمندان است. هدف اين پژوهش بررسي تأثير الگوهاي مختلف تمرينات بينايي بر نوسانات قامتي سالمندان است.مواد و روش‌ها پژوهش حاضر از نوع تحقيقات نيمه‌تجربي با طرح پيش‌آزمون پس‌آزمون با گروه كنترل و 72 شركت‌كننده‌ زن سالمند در شهر مشهد بود. ميانگين سن، وزن و قد آن‌ها به‌ترتيب بدين صورت بود: (سال 2/4±68/7)، (كيلوگرم 4/4±67/7) (سانتي‌متر 3/2±163/1). شركت‌كننده‌ها به‌صورت هدفمند انتخاب و به‌صورت تصادفي در 4 گروه، شامل 3 گروه آزمايش (تمرين ساكاد، آنتي‌ساكاد و تمرين تعقيبي) و 1 گروه كنترل تقسيم شدند. همه گروه‌ها تحت 4 شرايط متفاوت ارائه محرك بينايي و هم‌زمان با ثبت نوسانات قامتي مورد ارزيابي قرار گرفتند. گروه‌هاي تمريني به‌مدت 4 هفته در برنامه تمريني شركت كردند. براي تجزيه‌وتحليل داده‌ها از تحليل واريانس مركب در اندازه‌هاي تكراري استفاده شد. تجزيه‌وتحليل داده‌ها با استفاده از نسخه 25 نرم‌افزار SPSS انجام شد.يافته‌ها نتايج تحليل واريانس مركب با اندازه‌هاي تكراري نشان داد اثر اصلي زمان در سطح قدامي-خلفي و داخلي-خارجي به‌ترتيب با ضريب اثر 0/57 و 0/492، معنادار است (05/P 0) و بدين معناست كه دامنه نوسان قامت در گروه‌هاي آزمايشي بدون در نظر گرفتن گروه تمريني، تفاوت معنادار در طول زمان داشته‌اند. همچنين اثر تعاملي زمان در سطح قدامي-خلفي و داخلي-خارجي به‌ترتيب با اندازه اثر 0/168 و 0/28 معنادار است (0/010=P) و بيانگر كاهش معنادار ميانگين نوسانات قامت در طول زمان در گروه‌ها است. نتايج نشان داد گروه تمرينات ساكادي بيشترين كاهش را در ميزان نوسانات قامت در سطح قدامي-خلفي و داخلي-خارجي نشان دادند (05/P 0).نتيجه‌گيري به‌طوركلي نتايج اين پژوهش نشان داد انجام تمرينات بينايي با استراتژي‌هاي مختلف، باعث كاهش نوسانات قامتي در محور داخلي-خارجي و قدامي-خلفي شركت‌كننده‌ها شد. باتوجه‌به نتايج مي‌توان نتيجه گرفت كه تكاليف ساكادي نسبت به تكاليف آنتي‌ساكاد و تعقيبي در هر دو محور قدامي-خلفي و داخلي-خارجي، نوسان قامت كمتري ايجاد مي‌كند. نهايتاً باتوجه‌به اثر‌بخشي تمرين الگوهاي مختلف بينايي بر نوسانات قامت، پيشنهاد مي‌شود اين تمرينات به منظور كاهش نوسانات قامت در برنامه تمريني سالمندان قرار داده شود.