بررسي و ارزيابي مهمترين عوامل مؤثر بر استقبال گردشگران درماني غيربومي از شهر تاريخي يزد با استفاده از تكنيك دلفي

زمينه و هدف: گردشگري درماني در شهر يزد به‌عنوان يكي از قطب‌هاي درمان كشور رونق فراواني يافته و مي‌توان گفت اين صنعت به يكي از محور‌هاي توسعه‌اي شهر يزد مبدل شده است. هدف اين پژوهش شناسايي مهم‌ترين عوامل مؤثر برجذب گردشگران درماني غير‌بومي به شهر تاريخي يزد بود. روش پژوهش: پژوهش حاضر از نوع كيفي بود كه در پاييز سال ۱۴۰۱ انجام شد. براي گردآوري اطلاعات از روش مطالعات كتابخانه‌اي و دلفي استفاده گرديد. نمونه آماري اين مطالعه شامل ۴۱ خبـره در حوزه‌هاي درمان، گردشگري و برنامه‌ريزي شهري بودند كه اين خبرگان بر اساس تخصص‌هاي مرتبط به شيوه گلوله‌برفي انتخاب شدند. در مطالعه مباني نظري تحقيق، ۴۱ عامل مؤثر در جذب گردشگران درماني از متون پژوهش‌هاي مرتبط احصاء گرديد و در طي مطالعه، دسته‌بندي و ويرايش، تعداد ۲۳ شاخص به‌صورت پرسشنامه‌اي در طيف ۵ گزينه‌اي ليكرت در اختيار خبرگان قرار گرفت و در پايان پرسشنامه يك سؤال باز مطرح گرديد. بعد از تجزيه‌وتحليل پاسخ‌ها، نتايج ثبت و پرسشنامه جديد براي مرحله بعد تشكيل گرديد كه اين كار ۳ بار تكرار شد. با توجه به نتايج آزمون - اسميرنوف در سطح معني‌داري ۰/۰۵، همبستگي بين عوامل با استفاده از آزمون ناپارامتريك همبستگي دبليوي كندال و با استفاده از نرم‌افزار SPSS۱۸  بررسي و براي دستيابي به اهداف تحقيق از تكنيك دلفي استفاده گرديد. يافته‌ها: در جريان تجزيه‌وتحليل داده‌ها شاخص‌هاي با اختلاف ميانگين كمتر از ۰/۱ تائيد نهايي شد، شاخص‌هاي با ميانگين كمتر از ۴ حذف و ساير شاخص‌ها به مرحله بعد منتقل شد. پس از انجام ۳ مرحله آزمون، تعداد ۱۲ عامل به‌عنوان مهم‌ترين عوامل مؤثر بر گردشگري درماني شهر يزد مشخص گرديد كه اين عوامل در ۵ دسته‌ي خصوصيات كادر درمان، ويژگي‌هاي بيمارستان، عوامل اقتصادي، اطلاع‌رساني و ارتباطات و ساير عوامل مرتبط قرار گرفتند. با توجه به ضرايب همبستگي دبليوي كندال به‌دست‌آمده در طي ۳ مرحله دلفي، همگرايي و تطابق نظرات خبرگان مورد تأييد قرار گرفت. نتيجه‌گيري: با توجه به اينكه شاخص‌هاي زير‌ساختي، مهارت پرسنل و عوامل اقتصادي از مهم‌ترين شاخص‌هاي جذب گردشگران درماني به شهر تاريخي يزد مي‌باشد؛ بنابراين پيشنهاد مي‌گردد به‌منظور توسعه گردشگري درماني در شهر يزد اين موارد به‌صورت خاص موردتوجه قرار‌گرفته در ساماندهي وضعيت موجود مراكز درماني به‌كارگيري شوند و سرمايه‌گذاري بر توسعه زيرساخت‌هاي درماني متمركز گردد.