طراحي و اعتبارسنجي مقياس شايستگي‌هاي رهبري در پزشكي

زمينه و هدف: شايستگي‌هاي رهبري در پزشكي از عوامل كليدي در ارتقا عملكرد پزشكان و نظام سلامت است. هدف پژوهش حاضر طراحي و اعتبارسنجي مقياس شايستگي‌هاي رهبري در پزشكي بوده است. روش پژوهش: پژوهش تركيبي حاضر با رويكرد كيفي-كمّي انجام‌يافته است. نمونه پژوهش، در مرحله كيفي ۱۲ نفر از مديران پزشك و ۱۵ نفر در مرحله ارزيابي روايي محتوايي با روش نمونه‌گيري هدفمند بوده، در مرحله اجراي مقدماتي پرسشنامه با روش نمونه‌گيري در دسترس ۳۵ نفر و در مرحله اجراي اصلي پرسشنامه با روش تصادفي طبقه‌اي نسبي ۳۰۶ نفر دانشجو، عضو هيأت علمي و مدير دانش آموخته پزشكي انتخاب‌شده است. گردآوري داده‌هاي كيفي با مصاحبه نيمه ساختاريافته و داده‌هاي كمّي با پرسشنامه انجام‌شده‌است. براي تحليل داده‌هاي كيفي از روش تحليل استربرگ و براي ارزيابي روايي سازه از تحليل عاملي تأييدي با نرم‌افزار Smart-PLS۳ استفاده‌شده است. براي ارزيابي اعتبار داده‌هاي كمّي از شاخص روايي محتوايي، نسبت روايي محتوايي، ضريب آلفاي كرونباخ، روايي همگرا و شاخص‌هاي برازش مدل معادلات ساختاري استفاده شده است. براي ارزيابي اعتبار داده‌هاي كيفي پژوهش از معيارهاي قابل قبول بودن، انتقال پذيري، قابليت اطمينان و تائيدپذيري با استفاده از تثليث استفاده شده است. يافته‌ها: شايستگي‌ها و سنجه‌هاي پرسشنامه از طريق كدگذاري متون مصاحبه‌ها در ۱۷ شايستگي و ۱۲۳ مفهوم استخراج و در ۱۰۱ گويه به پرسشنامه تبديل‌شد. روايي محتوايي ۱۰۰ گويه معتبر بوده است. نتايج تحليل عاملي نشان داد بار عاملي ۹۹ گويه معتبر مي‌باشد و مؤلفه‌هاي ۱۷ گانه، سازه شايستگي‌هاي رهبري را تبيين مي‌كنند. بر اساس شاخص‌هاي برازش مدل، مقياس سنجش شايستگي‌هاي رهبري در پزشكي در ۱۷ مؤلفه و ۹۹ گويه معتبر مي‌باشد. اين مولفه‌ها شامل ادراك و مديريت برداشت، اخلاق حرفه‌اي، مديريت تعارض، حل مسئله، انضباط، سازمان غيررسمي، مهارت‌هاي ارتباط عمومي، مهارت روابط بين فردي، گوش دادن، مديريت فرهنگي، فرهنگ حرفه‌اي، نوآوري و خلاقيت، انگيزش، هوش هيجاني، مديريت تغيير، مديريت احساس، مديريت مشاركتي مي‌باشند. نتيجه‌گيري: توجه به برنامه درسي شايستگي‌هاي رهبري در آموزش‌هاي پزشكي و كاربرد اين مقياس، مي‌تواند كيفيت رهبري در نظام سلامت را ارتقا دهد.