نابرابري در توزيع دستگاه هاي سنجش تراكم استخوان در ايران

مقدمه و اهداف: در ايران بسياري از بيماران در معرض خطر پوكي استخوان، به خدمات تشخيصي پوكي استخوان دسترسي ندارند و اين نشان دهنده شكاف بزرگ تشخيص و نهايتا درمان پوكي استخوان است. بنابراين، اين مطالعه با هدف بررسي توزيع دستگاه هاي سنجش تراكم استخوان در ايران انجام شد.روش كار: دستگاه هاي سنجش تراكم استخوان موجود در كشور در سال 1398 بر اساس سرشماري مورد ارزيابي قرار گرفتند. اطلاعات دستگاه به تفكيك محل استقرار، دولتي يا خصوصي بودن، استاندارد بودن و مدت زمان استفاده جمع آوري شد. به منظور محاسبه شاخص نابرابري در توزيع دستگاه ها بين شهرستان هاي استان، فراواني دستگاه هاي مستقر در مركز استان با خارج از مركز استان مقايسه گرديد.  به منظور بررسي نابرابري  توزيع دستگاه ها در بين استان هاي كشور از منحني لورنز و شاخص تمركز(Concentration index) استفاده شد. تمامي ميزان ها  به ازاي يك ميليون نفر جمعيت بالاي 50 سال محاسبه شد. يافته‌ها: در مجموع، از تعداد 492 دستگاه سنجش تراكم استخوان موجود در كشور،  399 دستگاه (81/0%) در مراكز استان مستقر بودند. از اين تعداد، 103 (20/9%) دستگاه در مراكز دولتي و 389 (79/0%) دستگاه در مراكز خصوصي بودند. به ازاي يك ميليون جمعيت بالاي 50 سال تعداد كل دستگاه ها، دستگاه هاي استاندارد، دستگاه هاي استاندارد با كاركرد كمتر از 10 سال و دستگاه ها در مراكز دولتي به ترتيب 33/4، 20/3، 9/9 و 7 محاسبه شد. شاخص نابرابري در توزيع دستگاه ها در شهرستان ها برابر 4/7 بود. همچنين شاخص نابرابري در توزيع دستگاه‌ ها بين استان‌ها، 0/13 (0/25- 0/005 ,95/0 CI:) برآورد شد (0/05= P-value). نتيجه‌گيري: توزيع دستگاه هاي سنجش تراكم استخوان در كشور نابرابري قابل توجهي ميان استان ها و  شهرستان هاي استان دارد.