مقايسه دو روش مدين و پارامدين بر ميزان بروز سردرد پس از بي حسي نخاعي در زنان تحت بي حسي اسپاينال: يك مطالعه مرور نظامند

مقدمه: سردرد پس از بي حسي نخاعي، يك مشكل شايع در زنان باردار تحت سزارين با بي حسي نخاعي مي باشد. از بين روش هاي بي حسي ناحيه‌اي، بي حسي نخاعي يكي از رايج ترين روش ها جهت اعمال سزارين مي باشد كه عمدتاً با دو تكنيك مدين و پارامدين انجام مي شود. بنابراين مطالعه حاضر با هدف مقايسه دو روش مدين و پارامدين بر ميزان بروز سردرد پس از بي حسي نخاعي در زنان تحت بي حسي اسپاينال به‌صورت يك مطالعه مرور نظامند انجام گرفت. روش‌كار: در اين مطالعه مرور نظامند جهت يافتن مقالات مرتبط، پايگاه هاي اطلاعاتي Scopus، PubMed، Magiran، SID، Medlib، Cochrane، Science Direct و موتور جستجوگر Google Scholar با كليد واژه‌هاي فارسي مدين، پارامدين، سردرد پس از بي حسي نخاعي، سزارين، بي حسي اسپاينال و كليد واژه‌هاي انگليسي Median، Paramedian، PDPH، Cesarean Section، Spinal Anesthesia به دو زبان فارسي و انگليسي، بدون محدوديت زماني تا تاريخ 20 ارديبهشت 1402 جستجو شدند. جهت ارزيابي كيفي مقالات از چك‌ليست جداد استفاده شد. يافته ها: مطالعات وارد شده در مرور سيستماتيك شامل 11 مطالعه و محدوده انجام مطالعات بين سال هاي 2021-2009 بود. در مجموع 1195 بيمار با كلاس بيهوشي 1 و 2 وارد مطالعه شدند. در 4 مطالعه بين دو رويكرد مدين و پارامدين هيچ تفاوت آماري معني‌داري بين دو گروه وجود نداشت. در 6 مطالعه روش پارامدين باعث بروز سردرد كمتر نسبت به مدين و در 1 مطالعه روش مدين باعث بروز سردرد كمتر نسبت به پارامدين شده بود. نتيجه گيري: استفاده از روش پارامدين نسبت به تكنيك مدين مي تواند باعث بروز كمتر سردرد پس از بي حسي نخاعي بعد از عمل جراحي سزارين شود. پيشنهاد مي شود متخصصين بيهوشي در صورت امكان از تكنيك پارامدين جهت بي حسي اسپاينال براي زنان تحت عمل جراحي سزارين استفاده كنند تا از بروز سردرد پس از بي حسي نخاعي بعد از عمل جراحي در اين بيماران جلوگيري يا كاهش دهند.