شناسايي عوامل مؤثر بر نارسايي‌هاي سياست‌گذاري توسعۀ روستايي در ايران

برنامه‌ريزي و سياست‌گذاري براي دستيابي به توسعه بايد مكان‌محور و مردم‌محور باشد؛ اما طراحي برنامه‌هاي توسعۀ متعارف جهان، خودمحور و ناآگاهانه است كه بعضاً نخبگان و برنامه‌ريزان را به سوي تحقق منافع شخصي مي‌برد. با وجود سابقۀ ديرينۀ برنامه‌ريزي روستايي در جهان، توسعۀ نامتوازن و نابرابر كاملاً مشهود است. راهكار رفع ناپايداري و عدم تعادل‌هاي منطقه‌اي بررسي علل و رفع آن است. مطالعۀ حاضر با هدف بررسي عوامل مؤثر بر نارسايي‌هاي سياست‌گذاري توسعۀ روستايي در ايران انجام گرفته كه از نظر هدف كاربردي بوده و گردآوري داده‌ها توصيفي-پيمايشي و ابزار گردآوري اطلاعات پرسشنامه است. عوامل مورد نظر گردآوري‌شده و مصاحبه با خبرگان و متخصصان با نمونه‌گيري هدفمند انجام و سپس با استفاده از مدل ساختاري تفسيري روابط پيچيده بين مؤلفه‌هاي سيستم بررسي شد. نهايتاً با بهره‌گيري از تحليل  MICMACنوع مؤلفه‌ها با توجه به اثرگذاري و اثرپذيري بر ساير مؤلفه‌ها مشخص شد. نتايج نشان داد كه مؤلفه‌هاي اثرگذار عدم بهره‌مندي از الگوي حكمروايي خوب براي دستيابي به توسعۀ پايدار، غلبۀ نظام برنامه‌ريزي روستايي متمركز و نظام نظارت و ارزشيابي متمركز و ناكارآمد و مداخلۀ مستقيم دولت و عدم‌پذيرش نقش ناظر و تسهيلگربودن، با قدرت نفوذ 17، 16 و 16، در سطح ششم قرار گرفته‌اند. اين مؤلفه‌ها به‌دليل تأثيرگذاري زياد، به‌عنوان زيربنا و بستر مدل عمل مي‌كنند و درجهت اصلاح ساختار سياست‌گذاري توسعۀ روستايي ايران بايد روي اين عوامل تأكيد كرد. عدم‌توانايي سياست‌هاي توسعۀ روستايي در ارتقاي ارزش افزوده و بهره‌وري مورد انتظار در بخش كشاورزي، عدم‌توجه به شاخص ظرفيت‌هاي محيطي و ردپاي اكولوژيكي در سياست‌گذاري توسعۀ روستايي و عدم ظرفيت‌سازي و توانمندسازي محيطي (حفظ منابع آب و خاك، ترويج كشاورزي پايدار)، مؤلفه‌هاي اثرپذير و با قدرت نفوذ 3، 3 و 4 هستند.