ارزيابي ويژگي‌هاي خاك زير تاج پوشش درختان بنه (.Pistacia atlantica Desf) و بادام كوهي (Prunus orientalis (Mill.) Koehne) (مطالعه موردي: تنگ خشك، سميرم)

حفظ پايداري اكوسيستم‌هاي جنگلي به‌ويژه در مناطق خشك و نيمه‌خشك با پوشش غيرانبوه بستگي به حفظ كيفيت خاك دارد. بنابراين آگاهي از ويژگي‌هاي خاك‌هاي اين مناطق مي‌تواند در مديريت آن‌ها نقش تأثيرگذاري داشته باشد. هدف از اين پژوهش بررسي برخي ويژگي‌هاي فيزيكي، شيميايي و زيستي خاك تحت پوشش بنه (.Pistacia atlantica Desf) و بادام كوهي (ارژن) (Prunus orientalis (Mill.) Koehne) ذخيره‌گاه جنگلي تنگ خشك در شهرستان سميرم بود. نمونه‌‌برداري از خاك رويين (0 تا 15 سانتي‌متر) زير تاج پوشش گونه‌هاي بنه و بادام كوهي و بيرون از تاج (نمونه شاهد) به‌صورت تصادفي انجام شد. برخي ويژگي‌هاي شيميايي (رسانايي الكتريكي، pH، نيتروژن كل، كربن آلي كل، پتاسيم، فسفر، آهن، روي، مس و منگنز قابل دسترس، كلسيم و منيزيم محلول، كربنات كلسيم معادل)، فيزيكي (چگالي ظاهري، بافت خاك، درصد رطوبت جرمي) و زيستي (تنفس پايه، تنفس برانگيخته، كربن زيست‌توده ميكربي، پتانسيل نيتريفيكاسيون) خاك‌ها اندازه‌گيري شد. مقادير رسانايي الكتريكي، كربن آلي و پتاسيم قابل دسترس در خاك زير تاج پوشش درختان بنه و بادام كوهي به‌طور معني‌داري بيش‌تر از خاك شاهد بود. عكس اين روند براي عناصر فسفر، آهن و مس قابل دسترس مشاهده شد. ميزان pH خاك تفاوت معني‌داري بين زير تاج پوشش با نمونه شاهد نداشت. ميانگين درصد نيتروژن كل در خاك زير تاج پوشش حداقل 1/46 برابر خاك شاهد به‌دست آمد. وجود تاج پوشش سبب كاهش معني‌دار چگالي ظاهري خاك نسبت به خاك شاهد شد. مقادير تنفس پايه و برانگيخته خاك در زير تاج پوشش در مقايسه با بيرون تاج به‌طور معني‌داري بيش‌تر بود، درحالي‌كه بررسي مقادير كربن زيست‌توده ميكربي و پتانسيل نيتريفيكاسيون حاكي از افزايش معني‌دار اين ويژگي‌ها در خاك شاهد نسبت به زير تاج پوشش بود. با توجه به نتايج پژوهش حاضر مي‌توان بيان نمود كه نوع گياه و تاج پوشش آن، مي‌توانند آثار متفاوتي بر ويژگي‌هاي خاك داشته باشند.