بررسي نقش برنامه‌ريزي شهري در بازيابي پس از سانحه از طريق مكان ‌يابي پايگاه‌هاي پشتيبان مديريت بحران (نمونه موردي: منطقه 3 شهرداري شيراز)

برنامه‌ريزي شهري در كشور‌هاي جهان ‌سوم به ارائه راهبرد و سياست‌گذاري محدودشده و اغلب فاقد نمود اجرايي است. عدم آمادگي در راستاي مواجهه و رويارويي با بحران منجر به افزايش تلفات انساني و مادي و زمان‌بر شدن فرآيند بازگشت جوامع انساني به شرايط پيش از وقوع بحران خواهد شد. با توجه به اين‌كه از اصلي‌ترين نيازهاي فرد آسيب‌ديده ناشي از بحران، دستيابي به يك سرپناه و دريافت خدمات اوليه در ساعات ابتدايي وقوع بحران است، پايگاه‌هاي پشتيبان مديريت بحران، مي‌توانند در راستاي امدادرساني به بازماندگان مؤثر واقع شوند. با توجه به‌عنوان پژوهش، اين مطالعه به بررسي نقش برنامه‌ريزي شهري در بازيابي پس از سانحه و مكان گزيني پايگاه‌هاي پشتيبان مديريت بحران در منطقه 3 شهرداري شيراز پرداخته است. اين پژوهش در چارچوب روش تحقيق توصيفي- تحليلي قرار دارد و به‌منظور جمع‌آوري داده‌هاي موردنياز از روش كتابخانه‌اي استفاده‌شده است. در اين پژوهش با استفاده از مباني نظري و متون مرتبط با موضوع و همچنين تجارب داخلي و خارجي در امر مكان‌يابي پايگاه‌هاي پشتيبان مديريت بحران و يا اسكان‌هاي موقت، 11 مؤلفه كه شامل تراكم جمعيتي، ميزان ارزش زمين، نوع كاربري، كيفيت ابنيه، هم‌جواري، تراكم ساختماني، چندمنظوره بودن كاربري، فاصله از كاربري‌هاي خطرزا، ميزان دسترسي به فضاهاي باز، دسترسي‌پذيري سايت و كارايي زيرساخت‌هاي مرتبط با حمل‌ونقل شهري در قالب 3 مؤلفه اصلي كه شامل خصوصيات جمعيتي و اقتصادي، خصوصيات كالبدي و عملكردي و حمل‌ونقل، دسترسي‌پذيري و زيرساخت‌هاي شهري است را مورد بررسي قرار داده و سايت مورد مطالعه بر اساس اين مؤلفه‌ها مورد سنجش قرارگرفته است. در اين فرآيند نظرات خبرگان پيرامون مؤلفه‌ها توسط پرسشنامه طراحي‌شده، اخذ و مؤلفه‌ها با استفاده از روش ANP، تحليل شده‌اند. سپس در محيط نرم‌افزار ARC GIS، نقشه‌هاي موضوعي تهيه و تلفيق شده‌اند. خروجي نهايي در قالب نقشه و 8 فضاي پيشنهادي ارائه‌شده است. اين فضاها در سه رده از اولويت‌بندي قابل‌ارائه است. اولويت اول به اراضي قابل‌برنامه‌ريزي دانشگاه صنعتي شيراز، اراضي قابل‌برنامه‌ريزي موزه تاريخ طبيعي و اراضي قابل‌برنامه‌ريزي ميانه سايت اختصاص دارد. در اولويت دوم، پهنه باغ جهان‌نما، كتابخانه مركزي شيراز و پارك ملي جاي دارند و در اولويت سوم، استاديوم حافظيه و دانشكده علوم و ادبيات قرارگرفته است.