پيش ‌بيني و پهنه بندي پتانسيل وقوع سيلاب برحسب الگوريتم ‌هاي تغيير اقليم (مطالعه موردي: حوضه آبخيز گرگانرود)

با توجه به بحران جهاني آب، داشتن اطلاعات درست از منابع آب در نقاط مختلف براي مديريت برنامه ريزي و بهينه سازي ضروري است. پتانسيل سيل ‌خيزي عبارت از تعيين و توصيف مناطق داراي پتانسيل ازنظر رواناب‌هاي سطحي است درواقع با تعيين محل‌هاي داراي پتانسيل بالا به‌نوعي مي‌توان يك ارزيابي كلي از وضعيت سيل‌خيزي منطقه نيز به دست آورد . روش پژوهش حاضر، با توجه به ماهيت مسئله و موضوع موردبررسي، از نوع توصيفي - تحليلي است و از نوع مطالعات كاربردي با تأكيد بر روش‌هاي كمي است، در تحقيق حاضر تغييرات منطقه‌اي سيلاب در حوضه آبخيز گرگانرود با كارگيري اطلاعات ايستگاه‌هاي سازمان هواشناسي (سينوپتيك) با دوره ﺁماري 30 ساله 1368 تا 1397 كاربري اراضي، پوشش گياهي، شاخص رطوبت توپوگرافيك، شيب، ارتفاع، ليتولوژي زمين، فاصله از رودخانه، تراكم رودخانه، فرسايش، خاكشناسي، رواناب، داده‌هاي شبيه‌سازي شده ميانگين بارندگي حاصل از مدل‌ HadCM3 در LARS-WG تحت سناريو SRA1B بين سال هاي 2011 تا 2045 برﺁورد شده است. در اين تحقيق در دو بخش متفاوت كه در روش اول از مدل LARS-WG براي ريز مقياس نمائي جهت پيش‌بيني اقليم آينده (نزديك و دور) و در بخش دوم از مدل هيدرولوژيكيSWAT براي ارزيابي خطر سيل استفاده استفاده شد و با توجه به درصد خطرات احتمالي در حوزه آبريز گرگانرود در محيط نرم افزار SWAT وGIS پهنه‌بندي گرديد. پهنه بندي خطر سيلاب حوضه آبخيز گرگانرود نشان مي‌دهد بيشتر سطح حوضه برابر 89 درصد در معرض خطر سيلاب شديد واقع شده است. نتايج نشان داده‌اند كه تغيير اقليم و ساختار محيط طبيعي در منطقه پيامدها و اثراتي ازجمله تغيير الگوي بارش، به وجود آمدن ناهمگني در سري داده‌هاي تاريخي، تغيير سطح آب رودخانه‌ها و كاهش توليدات كشاورزي، تغيير در تركيب و توليد گياهي مراتع، تغيير سطح آب‌هاي زيرزميني، بروز مشكلات اجتماعي و اقتصادي و ... بوجود آورده است. عوامل فيزيوگرافي همچون شيب، بافت خاك، كاربري اراضي و نفوذپذيري سنگ‌ها موجب پاسخ‌هاي هيدرولوژيكي متفاوت به رخداد بارش در حوضه‌هاي مختلف منطقه شده و اين امر بر ايجاد و ويژگي‌هاي سيلاب ناگهاني تأثيرگذار بوده است.