ارائه برنامه استراتژيك توسعه رشته تخصصي مهندسي بهداشت حرفه‌اي و ايمني كار در ايران

مقدمه: مديريت استراتژيك، با تعيين جهت حركت سازمان و تهيه چشم‌انداز استراتژيك و بيانيه مأموريت، زمينه رشد، سودآوري، توليد و گنجاندن برنامه‌هاي ايمني و سلامت كاركنان در سراسر سازمان را فراهم مي‌كند. همچنين وجود يك برنامه استراتژيك جهت تقويت علمي و كاربردي رشته بهداشت حرفه‌اي و ايمني كار يكي از اولويت‌هاي دانشگاهي و صنعتي كشور است. هدف از مطالعه حاضر ارائه برنامه استراتژيك توسعه رشته تخصصي مهندسي بهداشت حرفه‌اي و ايمني كار در ايران مي‌باشد. روش كار: مطالعه حاضر از نوع مطالعات اقدام پژوهي مشاركتي است كه در سال 1400 انجام شد. كميته تدوين برنامه‌ريزي استراتژيك متشكل از 20 نفر از اساتيد، كارشناسان و دانشجويان مقطع دكترا بودند طي 14 هفته با تشكيل جلسات منظم هفتگي و با جمع‌آوري اطلاعات درون سازمان و برون سازمان و تحليل محيط داخلي و خارجي سازمان و شناسايي نقاط قوت و ضعف و فرصت‌ها و تهديدهاي موجود در محيط اقدام به تعيين مأموريت، دورنما، ارزش‌ها و اهداف كلي و اختصاصي سازمان براي سال‌هاي 1400 تا 1404 نموند. همچنين، اقدامات لازم  براي دستيابي به اهداف تعيين شده شناسايي و برنامه عملياتي دستيابي به اهداف در زمينه ارتقاي عملكرد رشته تخصصي بهداشت حرفه‌اي و ايمني كار تدوين شدند. يافته ها: انجام اين پژوهش كاربردي منجر به ارزشيابي استراتژيك محيط دروني و بيروني رشته تخصصي بهداشت حرفه‌اي و ايمني كار، تعيـين جهـت استراتژي‌هاي اساسي، مأموريت، دورنما، ارزشها و اهداف كلي شد. درنهايت هفت هدف اختصاصي و 286 اقدام براي ارتقاي عملكرد رشته مهندسي بهداشت حرفه‌اي و ايمني كار مشخص شد. در تحليل SWOT انجام‌گرفته از محيط داخلي و خارجي رشته بهداشت حرفه‌اي و ايمني كار، 27 نقطه قوت، 7 نقطه‌ضعف، 26 فرصت و 12 تهديد به دست آمد. طبق نتايج ماتريس SWOT موقعيت استراتژيك رشته مهندسي بهداشت حرفه‌اي و ايمني كار در موقعيت استراتژي‌هاي احتياطي و حفظ شرايط موجود قرار دارد. نتيجه‌گيري: اين برنامه، در راستاي برنامه 4 ساله رشته مهندسي بهداشت حرفه‌اي و ايمني كار نوشته شده است. در تدوين برنامه به اسناد و سياستهاي ارگان‌هاي بالادستي توجه شده است. موقعيت استراتژيك رشته مهندسي بهداشت حرفه‌اي و ايمني كار، استراتژي محتاطانه است. در اين موقعيت مي‌توان استراتژي‌هاي حفظ شرايط موجود را به كاربرد؛ بنابراين، پيشنهاد مي‌شود با تمركز بر استراتژي‌هاي محتاطانه تا حد امكان نقاط ضعف رشته مهندسي بهداشت حرفه‌اي و ايمني كار و ايمني كار كاهش يابد و قابليت‌هاي استراتژيك آن افزايش يابد. رشته مهندسي بهداشت حرفه‌اي و ايمني كار به‌تدريج از سال دوم اجراي برنامه استراتژيك مي‌تواند بر توسعه فعاليت‌ها متمركز شود.