شناسايي و تبيين پيشران‌هاي كليدي مؤثر بر كيفيت منظر در بافت‌هاي تاريخي شهرها (مطالعه موردي: محله سنگ سياه شهر شيراز)

بافت‌هاي تاريخي به عنوان شاهكارهاي معماري و فرهنگي، بخشي ارزنده از هويت و تاريخ يك شهر و منطقه را تشكيل مي‌دهند. حفظ و نگهداري اين بافت ها و توجه به كيفيت منظر آنها امري بسيار حائز اهميت است كه متأسفانه امروزه به دلايل اقتصادي‌، اجتماعي و فرهنگي، مورد غفلت واقع شده اند. هدف پژوهش حاضر، شناسايي و تبيين پيشران هاي كليدي مؤثر بر منظر بافت تاريخي محله سنگ سياه شهر شيراز است. اين پژوهش از لحاظ هدف، كاربردي و از لحاظ ماهيت و روش تحقيق، توصيفي- تحليلي است. جهت گردآوري داده ها و اطلاعات مورد نياز از مطالعات كتابخانه اي-اسنادي و ميداني توزيع پرسشنامه و جهت تجزيه و تحليل داده هاي جمع آوري شده از نرم افزار MicMac و تكنيك دلفي بهره گيري شده است. يافته هاي پژوهش بيانگر آن است كه از ميان 22 عامل اصلي مؤثر بر منظر بافت هاي تاريخي محله سنگ سياه شهر شيراز، در مجموع 7 عامل كليدي در وضعيت منظر بافت هاي تاريخي محله سنگ سياه شهر شيراز تأثيرگذارند بدين صورت كه اين عامل ها بيشترين تأثير‌گذاري را بر ديگر عوامل و كمترين تأثيرپذيري را از ديگر مولفه‌هاي مؤثر بر كيفيت منظر بافت هاي تاريخي محله سنگ سياه شهر شيراز دارند وشامل عوامل «وحدت فضايي (هماهنگي‌هاي عناصر) (V4)، رنگ و مصالح (V16)، فضاي پياده روها (V19)، احساس امنيت و ارامش (V14)، فضاي سبز (V20)، مبلمان شهري (V12) و نورپردازي‌ها (V15)» مي‌باشند. نتايج پژوهش بيانگر آن است كه منظر شهري مطلوب، تأثيرات بسياري بر كيفيت زندگي شهروندان و افزايش ميزان رضايتمندي آنان از عملكرد مديريت شهري دارد كه به دنبال آن سبب ارتقا مشاركت شهروندان در طرح‌هاي توسعه شهري خواهد شد. دستيابي به منظر شهري مطلوب، مستلزم، شناسايي عوامل مؤثر بر آن و برنامه‌ريزي براي بهبود وضعيت اين عوامل مي‌باشد. چرا كه به واسطه ارتباط دروني عوامل تشكيل دهنده منظر، تغيير در هر عامل سبب تغيير در ساير عوامل مي‌شود. در اين ميان مداخله در منظر بافت هاي تاريخي شهرها به سبب ارزشمندي اين بافت‌ها، بسيار حساس است.