ارزش‌هاي انسان مسلمان و نمود آن در معماري خانه ايراني اسلامي (نمونه موردي: خانه‌هاي تاريخي شهر يزد)

انسان حائز ارزش‏هايي است كه مي‌تواند در شكل‏گيري معماري خانه ايراني اسلامي نقش داشته باشد. بي‌توجهي به ارزش‌هاي نهفته در تجارب گذشتگان‌مان هر روز بيش از پيش نمايان مي‌شود. سوالي كه مطرح گرديد: ارزش‌هاي انساني چگونه در معماري خانه ايراني اسلامي نمود يافته است؟ هدف پژوهش، شناسايي ارزش‏هاي انساني حاكم بر خانه‌هاي ايراني‌اسلامي، تبيين ارتباط ارزش‌هاي انساني با سبك زندگي ايراني- اسلامي و نمود شكلي آن در معماري خانه‌هاي تاريخي شهر يزد به عنوان نمونه مورد مطالعه است. پژوهش از نوع كيفي، از حيث هدف كاربردي و روش تحقيق، با تركيب روش استدلال منطقي، مطالعات توصيفي- تحليلي و تاريخي و بر پايه اسناد كتابخانه‌اي قرار گرفته بود. ارزش‏هاي انساني مبتني بر فرهنگ اسلامي در معماري خانه را در 5 عرصه: ارتباط انسان با خدا- ارتباط انسان با خود- ارتباط انسان با جامعه و ديگران- ارتباط انسان با طبيعت- ارتباط انسان با تاريخ مورد واكاوي قرار داديم. بعد از استخراج آموزه‌هاي اسلامي،6 نمونه از خانه‌هاي تاريخي شهر يزد، انتخاب و نمود آموزه‌هاي اسلامي در حوزه ارزش‌هاي انساني مورد تحليل قرار گرفت. نتايج مطالعه نشان داد كه ارزش‌هاي انساني به شكل تكريم پيران، حقوق مهمان، حسن همجواري، پرهيز از اسراف، سلسله مراتب و... در خانه‌هاي تاريخي شهر يزد نمود يافته است. بناهاي ايراني- اسلامي مجموعه‌اي پوياست كه بايد همواره در حال تحول بوده و خود را با نيازهاي ساكنان، مفاهيم، اصول و ارزش‌هاي انساني ايراني- اسلامي وفق دهد. از اينرو با استخراج ارزش‌هاي انساني از معماري ناب گذشته، بروزرساني و اشاعه آن، معماري خانه‌هاي معاصر را مي‌توان همگام با ارزش‏هاي انساني شكل داد.