نگاهي به پژوهش‌هاي حوزه موضوعي امام رضا (ع): مطالعه‌اي علم‌سنجي

هدف پژوهش ترسيم شبكه‌هاي علمي پژوهش‌هاي حوزه‌ موضوعي امام رضا (ع) است كه  با رويكرد علم‌سنجي و با استفاده از تحليل هم‌رخدادي واژگان و تكنيك تحليل شبكه‌اي به  روابط مفهومي آثار پژوهشي شناسايي شده است. براي تحليل مقاله‌ها، كتاب‌ها و پايان‌نامه‌هاي اين حوزه از نرم‌افزارهاي راورماتريس، يو.سي.آي.نت و نت.دراو استفاده شد. جامعه‌ آماري پژوهش را 4372 اثر پژوهشي مرتبط با امام رضا (ع) شامل 2423 كتاب، 1305 مقاله و 644 پايان‌نامه تشكيل داده است. براي ترسيم نقشه‌هاي هم‌رخدادي از نرم‌افزار راورماتريس استفاده شد. يافته‌ها نشان داد كه بنياد بين‌المللي فرهنگي هنري امام رضا (ع)، بنياد پژوهش‌هاي اسلامي آستان قدس رضوي، آستان قدس رضوي سازمان‌هاي فعال در توليد آثار با محوريت موضوعي امام رضا (ع) هستند و عمده‌ آثار را آقايان منتشر كرده‌اند. نويسندگان نخستين كنگره‌ جهاني حضرت رضا (ع)، محمد بن علي ابن بابويه و محسن صادقي از محبوب‌ترين نويسندگان در زمينه موضوعي امام رضا (ع) هستند. انتشارات انصاري، اداره كل فرهنگ و ارشاد اسلامي استان مركزي و دانشگاه پيام نور با داشتن بيشترين ميزان مركزيت درجه از محبوب‌ترين سازمان‌ها و مؤسسه‌ها در انتشار آثار هستند. همچنين به ترتيب موضوعات امام، اهل بيت، زائرسرا، و آستان قدس رضوي از محبوب‌ترين موضوعات هستند. ‌نتايج پژوهش حاكي از مشاركت 3814 پديدآورنده، 1238 دانشگاه يا موسسه در انتشار  12936 اثر است. همكاري كم نهادهاي علمي پژوهشي حوزه‌هاي ديني مثل حوزه‌هاي علميه و مشاركت پايين طلاب در توليد و انتشار آثار پژوهشي‌ شايسته توجه جدي است. رشته‌ زبان و ادبيات فارسي بيشترين مشاركت را در توليد آثار درباره‌ امام رضا (ع) دارد.