تحليل تطبيقي و ژانرشناختي رمان‌هاي غنايي كريستين و كيد و به سوي فانوس دريايي

هدف اين پژوهش تشخيص معيارهاي ژانرشناختي رمان‌هاي غنايي كريستين و كيد نوشتۀ هوشنگ گلشيري و به سوي فانوس دريايي نوشتۀ ويرجينيا وولف، با تكيه بر ديدگاه ادبيات تطبيقي است. روش پژوهش نيز از نوع توصيفي- تحليلي و متكي بر منابع كتابخانه‌اي است. در اين مسير، ويژگي‌هاي اصلي شعر غنايي كه خاستگاه ژانر غنايي است، با آراء رالف فريدمن تطبيق داده شده‌است. وي آغازگر بحث رمان غنايي در ادبيات جهان است. از سوي ديگر، پنج عامل ژانرشناختي درون‌متني و برون‌متني رمان درنظر گرفته شده‌است؛ يعني ويژگي‌هاي فرمي و محتوايي (محتوا، پيرنگ و طرح، راوي و زاويۀ ديد، شخصيت و شخصيت‌پردازي، زبان و لحن و صحنه)، نسبت اثر با گفتمان‌ها، كاركرد بيروني اثر و مخاطب. نتايج حاصل از بررسي عوامل ژانرشناختي با مؤلفه‌هاي ژانر غنايي سنجيده شده‌است. يافته‌هاي پژوهش نشان مي‌دهد كه رمان‌هاي مذكور از نوع غنايي هستند. تحليل ژانرشناختي اين رمان‌ها نيز چنين است: ويژگي‌هاي فرمي و محتوايي در خدمت مؤلفه‌هاي غنايي (درون‌نگري و برجسته‌سازي) است؛ با رمان‌هاي روان‌شناختي و جريان سيال ذهن تناسب دارند؛ گفتمان مدرنيسم بر آن‌ها غالب است؛ در دوره‌هايي كه بر اثر خفقان سياسي- اجتماعي يا بر اثر ثبات سياسي- اجتماعي و عبور از نيازهاي اوليۀ زندگي، نويسندگان به درون‌نگري روي مي‌آورند، امكان رواج بيشتري دارند؛ كاركرد بيروني فردي و هنري دارند؛ خوانندۀ آن‌ها فعال است و با شخصيت همذات‌پنداري دروني مي‌كند. با توجه به اين نتايج، جايگاه ژانرشناختي دو رمان غنايي داخلي و خارجي شفاف شده‌است.