سياست‌پژوهي گسترش سواد رسانه‌اي در آلمان، انگلستان، هند، و اردن

مقاله حاضر روايتي تاريخي از تجربه سياستگذاري در حوزه سواد رسانه‌اي در چهار كشور ارائه مي‌دهد. دو كشور آلمان و انگلستان، به‌عنوان كشورهاي پيشرو در حوزه سياستگذاري‌هاي ارتقاي سواد رسانه‌اي و دو كشور هند و اردن، به‌عنوان كشورهاي مشابه با ايران انتخاب شده‌اند. نتايج اين مطالعه تاريخي ـ تطبيقي نشان مي‌دهد كه سياستگذاري‌هاي ارتقاي سواد رسانه‌اي در كشورهاي پيشگام، به مرحله آموزش‌هاي همگاني سواد رسانه‌اي رسيده است. در ادامه، نگاه به مخاطب در سياست‌هاي ارتقاي سواد رسانه‌اي كشورهاي پيشرو در حوزه سواد رسانه‌اي، از مخاطب منفعل به مخاطب فعال و در نهايت، مخاطب به‌منزله شهروندي كارآمد و مسئول تبديل شده است. در مقابل، در دو كشور در حال توسعه و مشابه به ايران، سياستگذاري ارتقاي سواد رسانه‌اي هنوز در پاراديم «مهندسي فرهنگي» و الگوهاي سياستي «دستوريِ از بالا به پايين» درجا مي‌زند. در بخش نهايي مقاله حاضر، از «دانشي فرهنگي» سخن به ميان مي‌آيد. اين دانش فرهنگي از دل ارتقاي سواد رسانه‌اي شهروندان ايراني و از خلال ارتقاي مداوم آگاهي‌هاي سياسي ـ اجتماعي آنان حاصل مي‌شود؛ دانشي كه شكل‌گيري و انباشت آن، نيازمند فراوري از پارادايم رسانه‌اي حمايت‌گرايانه‌اي است كه بر فضاي رسانه‌اي كشور حاكم است.