تحليلي نظام‌مند بر ادبيات شهر خلاق و شناسايي مؤلفه‌ها و شاخص‌هاي آن

حركت به سمت ايجاد و تحقق شهر خلاق به دليل جايگاه شهر به‌عنوان محل شكل‌گيري بسترهاي جامعه دانايي، اهميت و محور بودن شهرها در توسعه اقتصادي بسيار ضروري و مهم است. بهره‌گيري از مؤلفه‌ها و شاخص‌هاي اين نظريه به رشد و شكوفايي اقتصادي، اجتماعي، فرهنگي و فضايي شهرها كمك مي‌كند؛ بنابراين پژوهش حاضر سعي بر آن داشته تا با هدف شناخت مؤلفه‌ها و شاخص‌هاي شهر خلاق مروري بر ادبيات نظري مفهوم شهر خلاق داشته باشد. اين امر از طريق تحليل منابع مرتبط با پژوهش به شيوه‌اي نظام‌مند صورت گرفت. با جستجو در بين منابع بر مبناي عنوان و با كليدواژه‌هاي «شهر خلاق» و «خلاقيت شهري»، 58 مقاله از پايگاه‌هاي «ساينس دايركت» و «گوگل‌اسكولار» مدنظر قرار گرفتند كه در نهايت پنج بعد اجتماعي- فرهنگي، اقتصادي، محيط زيستي، نهادي- حكمروايي و كاركردي- فضايي در قالب ۱۵ مؤلفه و ۱۳۴ شاخص، استخراج و استنباط شد. در بعد اجتماعي و فرهنگي شاخص‌هايي چون: گردشگري فرهنگي، سرمايه‌هاي اجتماعي، تنوع فرهنگي- اجتماعي و در بعد اقتصادي نيز شاخص‌هايي نظير: گردشگري اقتصادي، كارآفريني شهري، نوآوري و صنايع خلاقه و در بعد نهادي حكمروايي هم شاخص‌هايي مانند: حاكميت خلاقانه، مديريت يكپارچه، مشاركت مردمي و در بعد زيست‌محيطي شاخص‌هايي نظير: شبكه سبز شهري، كيفيت اقليمي و آب‌وهوايي و در نهايت در بعد فضايي- كالبدي توجه به هويت كالبدي و معماري و شهرسازي بومي و بازآفريني و برندسازي شهري از مهم‌ترين شاخص‌هاي مطرح در توسعه شهري از منظر شهر خلاق است. در پايان نيز مدل شهر خلاق متشكل از لايه‌هاي مختلف مفهومي، الزامات و پيامدها ارائه شد. نوآوري اين پژوهش در مرور نظام‌مند ادبيات شهر خلاق از طريق شناسايي و سنتز مطالعات جديد قابل دسترس در اين حوزه و همچنين به‌كارگيري بيانيه پريزما است.