شايستگي هيجاني-اجتماعي موثر در تجربه قلدري-قرباني مجازي در بين دانش‌آموزان متوسطه ايراني

مقدمه: در جهان امروزي قلدري شكل جديدي به خود گرفته است كه از آن تحت عنوان قلدري مجازي ياد مي‌شود. قلدري مجازي همانند نوع سنتي قلدري مي‌تواند اثرات مخربي بر روي قربانيان خود ايجاد كند. لذا با پيشرفت تكنولوژي و در اختيار بودن آن توسط عموم مردم و خصوصا نوجوانان نياز به بررسي دلايل انجام اين نوع از قلدري و علل قرباني‌ شدن در اين فضا بيش از پيش احساس مي‌شود. بنابراين هدف پژوهش بررسي رابطه شايستگي هيجاني-اجتماعي موثر در تجربه قلدري-قرباني مجازي در بين دانش‌آموزان متوسطه بود. روش: اين پژوهش مقطعي و از نوع همبستگي بود. جامعه‌‌آماري را كليه دانش‌آموزان دختر و پسر متوسطه دوره اول و دوره دوم سال تحصيلي۱۳۹۹-۱۳۹۸ در سراسر كشور تشكيل دادند. شركت‌كننده به شيوه گلوله‌برفي انجام گرفت. به‌منظور جمع‌آوري داده‌ها از پرسشنامه‌هاي تجربه قلدري-قرباني مجازي آنتيادوCBEVQ و پرسشنامه شايستگي هيجاني -اجتماعي زو و جيSCEQ استفاده شد. داده‌ها با بهره‌گيري از نرم‌افزار SPSS25 و آزمون‌هاي آماري اسپيرمن، يو من ويتني و كروسكال واليس مورد تحليل قرار گرفتند.نتايج: تعداد يك هزار و يكصد و هفت دانش‌آموز در اين مطالعه شركت كردند كه پنجاه و يك مميز نه دهم درصد آن‌ها پسر بودند. ميانگين سني شركت‌كنندگان پانزده مميز شصت و شش صدم بود. دانش‌آموزان متوسطه دوره دوم شصت و دو مميز شش دهم درصد بيشترين فراواني را داشتند. يافته‌ها نشان داد رابطه معناداري بين شايستگي هيجاني-اجتماعي و قلدري كردن و قرباني شدن در فضاي مجازي وجود دارد. در بررسي پنج مولفه شايستگي هيجاني-اجتماعي نيز چهار مورد از آن يعني خودآگاهي، خودمديريتي، مديريت رابطه و تصميم‌گيري مسوولانه با قلدري كردن و قرباني شدن در فضاي مجازي رابطه معنادار داشت و مولفه آگاهي اجتماعي رابطه معناداري نشان نداد. همچنين در بحث قلدري كردن و قرباني شدن تفاوتي بر اساس جنسيت وجود نداشت. بحث و نتيجه‌گيري: با توجه به پيشرفت تكنولوژي و استفاده بيش از حد از وسايل ارتباطي در دوره همه‌گيري كوييد19، نوجوانان بيشتر از گذشته در معرض آسيب‌هاي آن قرار دارند. يافته‌هاي اين پژوهش به نتايج تحقيقات پيشين نزديك بود؛ بنابراين به‌نظر مي‌رسد شايستگي هيجاني-اجتماعي به‌عنوان عاملي موثر در انجام رفتار قلدري مجازي و همچنين قرباني مجازي در بين دانش‌آموزان متوسطه ايراني است.