تحليل شاخص تمركز آبدهي رودخانه (WYCI) و تغييرات مكاني آن با سامانه اطلاعات جغرافيايي در استان اردبيل‎‎

تخمين رژيم جريان طبيعي رودخانه براي برنامه‌ريزي منابع آب در يك حوزه آبخيز از اهميت زيادي برخوردار است. آگاهي از وضعيت توزيع زماني و مكاني جريان رودخانه مي‌تواند سياست‌گزاران و تصميم‌گيران را در مديريت منابع آب كمك شاياني نمايد. در همين راستا، پژوهش حاضر با هدف تحليل تغييرات شاخص تمركز آبدهي جريان رودخانه (WYCI) طي سال‌هاي آماري 1353 تا 1397 در مقياس‌هاي زماني مختلف در 31 ايستگاه هيدرومتري استان اردبيل و تغييرات مكاني آن با استفاده از سامانه اطلاعات جغرافيايي برنامه‌ريزي شده است. در راستاي دستيابي به اهداف، اقدام به محاسبه شاخص WYCI در كليه ايستگاه‌هاي هيدرومتري منتخب در كليه سال‌هاي آماري مطالعاتي شد و نقشه تغييرات مكاني شاخص مذكور با استفاده از روش معكوس وزني فاصله تهيه شد. بر اساس نتايج، بيش‌ترين و كم‌ترين مقدار ميانه آبدهي مربوط به فصل بهار (3.7) و تابستان (0.3) مترمكعب در ثانيه بوده است. در فصل‌هاي زمستان و پاييز مقادير ميانه آبدهي جريان به‌ترتيب برابر 2.5 و 1.3 مترمكعب در ثانيه بوده است. نتايج نشان داد كه مقادير ميانگين شاخص WYCI در پاييز، زمستان، بهار و تابستان به‌ترتيب برابر با 11.9، 10.7، 13.8 و 15.2 هستند. علاوه بر اين، وضعيت شاخص مورد بررسي براي دوره‌هاي خشك و مرطوب به‌ترتيب خيلي‌ نامنظم (21.6) و بي‌نظمي متوسط (14.3) تشخيص داده شد. براساس يافته‌هاي پژوهش، ايستگاه‌هاي واقع در دامنه جنوبي سبلان (ايستگاه‌هاي لاي، نير، آتشگاه و يامچي) داراي رژيم منظم هستند و از رژيم برفي تغذيه مي‌شوند. در حالي‌كه ايستگاه‌هاي واقع در بخش شرقي استان از فصل پاييز به سمت فصل تابستان با افزايش مقادير WYCI و در نتيجه بي‌نظمي بيش‌تر رژيم رودخانه متمايز مي‌شوند. در مجموع مي‌توان گفت كه تحليل تغييرات مكاني WYCI حاكي از وجود الگوي مكاني منحصر به فرد در مقياس‌هاي زماني متفاوت است و نياز است تا در برنامه‌ريزي استفاده از آب در استان اردبيل مدنظر قرار گيرد.