اسطوره‌شناسي تمثيلي آرايه‌‌هاي كاخ چهلستون اصفهان

در هنر ايراني-اسلامي آرايه‌ها عناصري مازاد بر اصل اثر نيستند و نه تنها مايه‌ي تكميل هنر بلكه مايه‌ي تشكيل هنر هستند چرا كه در هنر ايراني-اسلامي زيبنده بودن از همان ابتدا با ساختن همراه بوده است. از اين راه هدف اين مقاله تبيين بن‌مايه‌هاي آرايه‌هاي هنر ايراني-اسلامي در جهت فهم نقش اين آرايه‌ها در تشكيل اين هنر قرار گرفت و پيكره‌ي مطالعاتي آن كاخ چهلستون اصفهان، چه اين كاخ در يكي از دوره‌هاي طلايي هنر ايراني-اسلامي يعني دوره‌‌ي صفويه بنا شده است. روش اسطوره‌شناسي تمثيلي كروزر نيز روش تحقيق اين نوشتار قرار گرفت، چرا كه آرايه‌هاي دوره‌ي صفوي اغلب نقش‌مايه‌هاي اسطوره‌اي، نمادين و تمثيلي هستند و روش اسطوره‌شناسي تمثيلي كروزر روشي مناسب جهت تحليل آثار تمثيلي است؛ كروزر بر آن است كه در يك اثر تمثيلي رابطه‌ي ميان صورت و معنا مبتني بر تمثيل است و از اين راه صورت اثر يا نمادي از معنا مي‌شود يا از طريق روايتي اسطوره‌اي به معنا ارجاع مي‌دهد. اين مقاله در نهايت از اسطوره‌شناسي تمثيلي آرايه‌‌هاي كاخ چهلستون به اين نتيجه رسيد كه معناي پس‌پشت آرايه‌هاي كاخ چهل‌ستون فرهمندي دقيق‌تر فرهمندي مورد نياز براي شهرياري يا به اصطلاح فره‌ي كياني است دال بر اين‌كه بنيان چنان كاخي تنها از چنين شهرياري ساخته است.