مقايسه اثربخشي درمان‌ شناختي-رفتاري و مواجهه از طريق واقعيت مجازي بر تنظيم شناختي هيجان دانش‌آموزان مبتلا به اختلال اضطراب اجتماعي

هدف پژوهش حاضر مقايسه اثربخشي درمان‌ شناختي-رفتاري و درمان مواجهه از طريق واقعيت مجازي بر تنظيم شناختي هيجان دانش‌آموزان مبتلا به اختلال اضطراب اجتماعي بود. روش پژوهش نيمه‌آزمايشي با طرح پيش‌آزمون پس‌آزمون با گروه گواه و پيگيري يك ماهه بود. جامعه آماري پژوهش شامل تمامي دانش‌آموزان دوره دوم متوسطه كه در سال تحصيلي 1402-1401 در مدارس شهر قائمشهر مشغول به تحصيل بودند؛ 51 دانش‌آموز  با روش نمونه‌گيري در دسترس وارد مطالعه شدند و بطور تصادفي در دو گروه آزمايش و يك گروه گواه (هرگروه 17نفر) قرار گرفتند. گروه آزمايش اول و دوم هر يك به ترتيب طي 12 و 8 جلسه 60 دقيقه‌اي تحت مداخله شناختي-رفتاري و مواجه از طريق واقعيت مجازي قرار گرفتند. ابزار پژوهش پرسشنامه‌ي تنظيم شناختي هيجان (CERQ، گارنفسكي و كرايج، 2006) بود. تحليل داده‌ها با روش تحليل واريانس با اندازه‌گيري مكرر و آزمون تعقيبي بونفروني انجام شد. يافته‌ها نشان داد كه هر دو مداخله‌ي درمان شناختي-رفتاري و مواجهه از طريق واقعيت مجازي در مقايسه با گروه گواه به طور معني‌داري باعث افزايش تنظيم هيجان سازش‌يافته و كاهش تنظيم هيجان سازش‌نايافته مي‌شوند (P 0.01)؛ و تأثير هر دو روش مداخله تا مرحله پيگيري يك‌ماهه حفظ شد. همچنين درمان شناختي-رفتاري در مقايسه با درمان مواجهه از طريق واقعيت مجازي داراي اثربخشي بيشتري است (0.01 P). نتايج پژوهش بيانگر اولويت استفاده از درمان شناختي-رفتاري در مقايسه با درمان مواجهه از طريق واقعيت مجازي براي بهبود تنظيم شناختي هيجان توسط درمانگران حوزه كودك و نوجوان بود.