بررسي رفتار توده‌وار قيمت سهام در بورس اوراق بهادار تهران

ﮔﺮﭼﻪ رﻓﺘﺎر ﺗﻮده وار در ﻧﻈﺮﯾﺎت ﻣﻮﺟﻮد ﻋﻤﺪﺗﺎً ﺑﺮ اﺳﺎس ﻧﻮﻋﯽ ﺗﻘﻠﯿﺪ و ﺗﮑﺮار رﻓﺘﺎر ﺗﻌﺮﯾﻒ ﻣﯽ ﺷﻮد، اﻣﺎ اراﺋﻪ ﻣﺪل رﯾﺎﺿﯽ ﮐﻪ ﺗﻮاﻧﺎﯾﯽ ﺷﻨﺎﺳﺎﯾﯽ اﯾﻦ ﭘﺪﯾﺪه را داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ، ﺑﺎ دﺷﻮاري ﻫﻤﺮاه اﺳﺖ. ازاﯾﻦ رو در اﯾﻦ ﺗﺤﻘﯿﻖ ﺗﻼش ﻣﯽ ﺷﻮد، ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از روش ﻣﻮﻧﺖ ﮐﺎرﻟﻮ و داده ﻫﺎي ﻗﯿﻤﺖ ﺳﻬﺎم ﺷﺮﮐﺖ ﻫﺎي ﺑﻮرس و ﻓﺮاﺑﻮرس ﺗﻬﺮان، ﻃﯽ ﺳﺎل ﻫﺎي ۱۳۹۰ﺗﺎ ۱۳۹۸، رﻓﺘﺎر ﺗﻮده وار در ﺑﯿﻦ ﺷﺮﮐ ﺖ ﻫﺎي ﻧﻤﻮﻧﻪ ﺑﺮرﺳﯽ ﺷﻮد. ﻧﻈﺮ ﺑﻪ اﯾﻦ ﮐﻪ ﺑﺎزار ﺳﺮﻣﺎﯾﻪ اﯾﺮان ﺑﺎ ﭘﺪﯾﺪه ﺑﺴﺘﻪ ﺷﺪن ﻧﻤﺎد ﻣﻮاﺟﻪ اﺳﺖ و اﯾﻦ اﻣﺮ ﻣﯽ ﺗﻮاﻧﺪ ﻣﻘﺎدﯾﺮ رﻓﺘﺎر ﺗﻮده وار ﻗﯿﻤﺖ را ﺗﺤﺖ ﺗﺄﺛﯿﺮ ﻗﺮار دﻫﺪ، ﻧﺘﺎﯾﺞ ﺣﺎﺻﻞ ﺑﺎ ﺑﺎزار ﺳﻬﺎم ﻧﯿﻮﯾﻮرك ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﯾﮏ ﺑﺎزار ﺗﻮﺳﻌﻪ ﯾﺎﻓﺘﻪ از ﺣﯿﺚ رﻓﺘﺎر ﺗﻮده وار ﻗﯿﻤﺖ، ﺑﺮرﺳﯽ ﺷ ﺪه اﻧﺪ. ﯾﺎﻓﺘﺔ اول ﺑﯿﺎﻧﮕﺮ وﺟﻮد رﻓﺘﺎر ﺗﻮده وار در ۲۹٫۶درﺻﺪ از ﻣﻮارد ﻣﻤﮑﻦ در ﻧﻤﻮﻧﺔ ﺗﺤﻘﯿﻖ اﺳﺖ. ﯾﺎﻓﺘﺔ دوم از وﺟﻮد رﻓﺘﺎر ﺗﻮده وار ﺑﻪ ﻣﯿﺰان ﻣﺘﻮﺳﻂ ۴٫۰۷درﺻﺪ ﺣﮑﺎﯾﺖ دارد. ﯾﺎﻓﺘﺔ ﺳﻮم، ﻣﻨﻌﮑﺲ ﮐﻨﻨﺪة اﻓﺰاﯾﺶ ﻣﻘﺪار رﻓﺘﺎر ﺗﻮده وار ﻫﻤﺮاه ﺑﺎ اﻓﺰاﯾﺶ ﺑﺎزده ﻣﻄﻠﻖ اﺳﺖ ﮐﻪ ﻧﺸﺎن ﻣﯽ د ﻫﺪ ﺑﺎ اﻓﺰاﯾﺶ ﺗﻐﯿﯿﺮات ﻗﯿﻤﺖ در ﺳﻄﺢ ﺷﺮﮐﺖ ﻫﺎ، ﻣﻘﺪار رﻓﺘﺎر ﺗﻮده وار ﻧﯿﺰ اﻓﺰاﯾﺶ ﻣﯽ ﯾﺎﺑﺪ. ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ، ﻧﺘﺎﯾﺞ ﺑﺮآورد ﻧﺸﺎن ﻣﯽ دﻫﺪ ﻣﻘﺪار رﻓﺘﺎر ﺗﻮده وار در ﻫﻨﮕﺎم اﻓﺰاﯾﺶ ﺷﺪﯾﺪ ﻗﯿﻤﺖ ﻫﺎ ﺑﯿﺸﺘﺮ از ﻫﻨﮕﺎم ﮐﺎﻫﺶ ﺷﺪﯾﺪ ﻗﯿﻤﺖ ﻫﺎ اﺳﺖ. ﻧﮑﺘﻪ ﻣﻬﻢ دﯾﮕﺮ اﯾﻦ ﮐﻪ ﺑﺎ اﻓﺰاﯾﺶ ﻣﯿﺰان ﻣﻌﺎﻣﻼت، ﻣﻘﺪار رﻓﺘﺎر ﺗﻮده وار اﻓﺰاﯾﺶ ﻣﯽ ﯾﺎﺑﺪ.