بازنمايي پديدارشناسانه مناسبات اجتماعي در نزد زنان سرپرست خانوار

هدف: هم اينك تعداد زنان سرپرست خانوار در ايران در حال افزايش است؛ و وفاق عمومي بر سر موضوع آسيب‌پذيري آنان موجب شده‌است، بسياري از پژوهش‌ها به سمت گره‌گشايي از مسائل آنان برآيند. يكي از مهمترين آنها بخصوص در ايران، تغيير شكل مناسبات اجتماعي اين زنان و انتظاراتي است كه جامعه از آنان دارد. هدف پژوهش حاضر مطالعه تجربه زيسته اين زنان در مناسبات اجتماعي آنان است.روش پژوهش: اين پژوهش با روش پديدار‌شناسي انجام شد. ميدان پژوهش، 1962 زن سرپرست خانوار شهر مشهد در زمستان1400بود كه به شيوه هدفمند و با بيشينه پراكنش انتخاب شدند. داده‌ها با استفاده از مصاحبه نيمه ساختارمند گردآوري شد كه در بيست و يكمين مورد به اشباع نظري رسيد، سپس تحليل داده‌ها با روش كلايزي انجام شد.يافته‌ها: داده‌ها نشان داد كه زنان سرپرست خانوار در چهار بعد زيسته بدن، روابط، فضاي اجتماعي و زمان در قبل و بعد از سرپرستي خانوار تغييراتي را در مناسبات اجتماعي خود مي‌دهند. بدن براي گروهي محملي براي حفظ شرافت و براي گروهي ابزاري براي اعتراض به شرايط موجود تلقي مي‌شود. روابط زيسته نيز در طيفي وسيع از فاصله‌گيري اجتماعي تا آزادي كامل در نوسان است. اكثريت آنان متفق القولند كه فضاي اجتماعي براي آنان ناامن و غير قابل اعتماد است. تعدادي به گذشته با نگرشي مثبت، گروهي با نگرشي منفي، گروهي سعي در فراموشي كردن گذشته و زندگي در اكنون و تعداي خود را تسليم سرنوشت و بالاخره گروهي با توجه به شرايط موجود درصدد تغيير جهان زيسته خود هستند.نتيجه‌گيري: ضروريست كه سيستم‌هاي حمايتي از اين زنان چگونگي مناسبات اجتماعي آنان را جدي بگيرند و به طور توامان به هر چهار بعد زيست بدني، فضاي اجتماعي، ارتباطي و زماني آنان توجه نمايند.