تحليل جدايي گزيني در عرصه هاي روستا شهري با تاكيد بر توسعه ميان افزا (موردپژوهي: عرصه هاي روستاشهري شهر اردبيل)

در كشورهاي درحال توسعه، به دليل فاحش بودن تفاوت‌هاي اجتماعي اقتصادي، نابرابري و نبود تعادل در خدمات شهري، تفاوت فضايي شهرها تشديد شده و جدايي‌گزيني‌هاي فضايي در شهر پديد آمده است. سطوح مختلفي از اين پديده طي فرآيند توسعه افقي و ادغام روستاها در شهر، در عرصه‌هاي روستاشهري بروز پيدا مي‌كند. از اين رو هدف پژوهش حاضر تحليل جدايي‌گزيني در عرصه‌هاي روستاشهري با تاكيد بر توسعه ميان افزا در شهر اردبيل مي‌باشد. روش تحقيق حاضر توصيفي- اكتشافي است. جامعه آماري تحقيق كارشناسان و متخصصان (آشنا مباحث جدايي‌گزيني شهري) شهر اردبيل مي‌باشند كه به دليل مشخص نبودن تعداد آنها و ابهام در ميزان آشنايي آنها با مباحث جدايي‌گزيني شهري (بخصوص شاخص‌هاي جدايي‌گزيني در عرصه‌هاي روستاشهري)، از روش گلوله برفي به شناسايي كارشناسان اقدام شد. در اين خصوص تعداد نمونه كارشناسان تا حصول شناخت بهتر و اشباع نظري در پاسخ‌هاي دريافتي (نزديكي و تكرار پاسخ‌ها)، ادامه يافت و نهايتاً به 10 نفر رسيد. در همين خصوص بعد از اينكه شاخص‌هاي جدايي‌گزيني در عرصه‌هاي روستاشهري از طريق مطالعات كتابخانه‌اي استخراج شد، با كارشناسان مذكور مصاحبه شد و پس از جمع‌بندي شاخص‌ها، روايي محتوايي چالش‌ها به دست آمد و نهايتاً پرسشنامه تخصصي ميزان تاثيرگذاري و تاثيرپذير شاخص‌ها، باز هم از طريق همان 10 كارشناس مربوطه مورد ارزيابي قرار گرفت. لازم بذكر است كه براي روايي ابزار تحقيق از روش تحليل محتوايي ( CVR )، براي پايايي آن از روش آزمون مجدد و براي تجزيه و تحليل داده ها از مدلسازي ساختاري- تفسيري ( ISM ) و تحليل MICMAC استفاده شد. در همين خصوص نتايج تحقيق نشان مي دهد كه از بين 17 شاخص شناسايي شده اوليه، 13 شاخص در مرحله بررسي و روايي محتوايي ضريب CVR آنها بيش از0/75 را كسب كردند و به منزله شاخص نهايي شناخته شدند. همچنين، سطح بندي شاخص ها نشان داد كه شاخص هاي مربوطه را مي توان در شش سطح طبقه بندي كرد كه شاخص نسبت مهاجرت خالص به كل در پايينترين سطح و شاخص هاي تراكم جمعيت خالص و تراكم جمعيت ناخالص در بالاترين سطح قرار گرفتند و دسته بندي آنها نيز نشان داد كه شاخص نسبت مهاجرت خالص به كل شاخص كليدي جدايي گزيني در عرصه هاي روستاشهري به شمار مي روند كه تأثير بسيار زيادي ()داراي قدرت نفوذ بالا و وابستگي كمتر) در جدايي گزيني دارند.