بازسازي يك زره ايراني: «بختر»، براساس نمونه‌اي از دورۀ زماني 1540-1650: مطالعۀ سنجشي

در سال هاي اخير، موضوع توجه به جزئيات رزم افزارهاي (قديمي) دفاعي و تهاجمي ايراني درميان مورخان، متخصصان رزم هاي كهنسال، علاقمندان به بازسازي اين دست آثار تا به علاقمندان به ميراثفرهنگي شرق، رشد فوق العاده اي داشته است. باوجود اين، تغيير در الگوهاي رزم افزارهاي دفاعي غرب آسيا (يك ربع فرجامين سدۀ 15م. تا به نخستين ربع از سدۀ 16م.) به خوبي مورد مطالعه واقع نشده است. بازسازي جنگ افزار معروف به زره فلزي مربوط به 1540 تا 1650م. بسي چالش برانگيز است؛ زيرا در موزه ها تا بهحال و نيز در مجموعه هاي شخصي نمونۀ كاملي از آن گزارش نشده است. از اين روي، بر پايۀ رزم افزار معروف به جوشن و ديگر موارد فني درهم تنيده با طراحي اين گونه رزم افزار، پژوهش حاضر به موضوع بازسازي جوشن مي پردازد كه روزگاري بر تن جنگجويان ايراني بوده است. به همين دليل، به بازسازي يك زره فلزي ايراني بر پايۀ همين رزم افزار از دورۀ زماني 1540-1650م. براساس اندازۀ واقعي، طرح اصلي و تمامي ويژگيهاي واقعي آن اقدام شده است. در اين نوشتار بر پايۀ ديدگاههاي موجود (نظري) و نيز تحقيقات عملي به طراحي و بازسازي اين رزم افزار اقدام شده است. استادان زره كار (سازنده) همواره به دنبال بهترين تركيب و نسبت صفحات و زره حلقۀ فلزي در ساخت اين دست آثار بوده اند. آنها همواره از موضوع آزمايش شكل ها، اندازههاي صفحات، تعداد سوراخ ها، قطر، هندسه و روش اتصال حلقه ها غافل نبودند. از مهمترين مشخصات زره هاي دورۀ زماني يادشده، بهره گيري از صفحات نسبتاً بزرگ و تعداد كمي از رديف هاي آنها (3-5 رديف روي سينه / پشت)، هم پوشاني كوچك صفحات در يك رديف است.