بررسي اثر كاربرد سوپرجاذب رطوبتي و تلقيح با قارچ ميكوريزا بر جذب عناصر غذايي، كارآيي مصرف آب و عملكرد گياه سيب‌زميني (Solanum tuberosum) در شرايط كم‌آبياري

به‌منظور بررسي اثر سوپرجاذب رطوبتي و تلقيح ميكوريزايي بر ميزان مصرف آب، جذب عناصر غذايي، عملكرد كمّي و كيفي سيب زميني (Solanum tuberosum) آزمايشي به‌صورت طرح استريپ- پلات ‌فاكتوريل (طرح نواري) با طرح پايه بلوك هاي كامل تصادفي طي سال‌هاي 98-1397 در مركز تحقيقات و آموزش كشاورزي و منابع طبيعي همدان به اجرا درآمد. در اين تحقيق، مقدار آب آبياري در سه سطح ( 100 ، 75 و50 درصد نياز آبي بر اساس تبخير و تعرق) در كرت هاي افقي و فاكتور استفاده از سوپر جاذب Trawat200A با دو سطح (0 و 80 كيلوگرم در هكتار) و ميكوريزادر دو سطح (تلقيح و عدم تلقيح با ميكوريزا گونه Glomus etunicatum) در كرت هاي عمودي قرار گرفتند. در طول فصل رشد، درصد كلونيزاسيون ريشه، غلظت عناصر غذايي در اندام هاي مختلف اندازه‌گيري شد. در مرحله برداشت عملكرد هر كرت توزين، ماده خشك غده اندازه گيري و كارآيي مصرف آب تعيين گرديد. نتايج تجزيه واريانس مركب نشان داد كه اثرات اصلي ميزان آبياري، استفاده از ميكوريزا و سوپرجاذب در عملكرد غده و درصد ماده خشك آن، ميزان جذب عناصر غذايي در ساقه، برگ و در غده معني دار شد. در مقايسه اثر سال‌هاي آزمايش صرفاَ در كارآيي مصرف آب تفاوت معني دار (P≤0.05) مشاهده شد. مقايسه ميانگين ها نشان داد كه با اعمال كم‌آبياري (كاهش ميزان آب آبياري) عملكرد كل 8.96 تن در هكتار كاهش پيدا كرد، امّا اين كاهش در شرايط تلقيح توأم با ميكوريزا و با كاربرد پليمر سوپر جاذب به‌طور معني‌داري (فقط 4.92 تن در هكتار) كمتر بود. در شرايط كم‌آبياري متوسط و شديد استفاده از ميكوريزا و سوپر جاذب عملكرد كل را در مقايسه با عدم استفاده از آ‌ن‌ها به‌ترتيب حدود 9.5 و 10.15 درصد افزايش داد. همچنين ميزان جذب عناصر غذايي (پرمصرف و كم مصرف) در غده و نيز در شاخ و برگ متناسب با كاهش ميزان آب آبياري كاهش پيدا كرد. ميكوريزا و سوپرجاذب در افزايش قدرت جذب عناصر غذايي به‌ويژه در شرايط كم‌آبياري مؤثرتر عمل كردند. در مجموع، تلقيح با ميكوريزا و به‌كارگيري سوپرجاذب در سيب‌زميني اثرات مثبت و مؤثري در جذب مواد غذايي و همچنين عملكرد كل در شرايط كم‌آبياري و به‌ويژه با اعمال كم‌آبياري شديد داشت.