پرسش از نسبت سياست و اخلاق: برقراري گفتگويي مفروض بين هانا آرنت و ايمانوئل لويناس

اين‌ مقاله تلاش كرده است تا از طريق برقراري گفتگويي مفروض بين هانا آرنت و امانوئل لويناس نشان دهد كه جوهر سياست را بايد در فراسوي «سياست واقعي» و‌ كارگزار آن يعني دولت جستجو كرد و چون چنين است، سياست را بايد نيازمند بازانديشي ريشه‌اي، راديكال و جدي دانست. اين بازانديشي ولي هم‌ بايد از طريق گشودن ساخت سياست براي مهيا ساختن آن جهت ظهور امكانات جديد صورت پذيرد، هم از طريق ساخت گشايي اخلاق و تعميق و توسعه آن از سطح فردي و نصيحت‌الملوكي به سطح «من در ما»ي معاصر و هم از طريق باز تفسير رابطه سياست و اخلاق كه پيشاپيش در فرايند داوري ساخت‌گشايانه قرار گرفته اند و مهياي برقراري رابطه اي شده اند كه خادم و مخدوم ندارد. در نتيجه چنين تاملات همزماني، احتمالا مباني آنچه در اين مقاله سياست اخلاقي خوانده شده است، مي‌تواند در حد كليات روشن گردد. مقاله بدين ترتيب، بر پايه خطوطي كه بيان شد، سه پرسش ديرين را بار ديگر به ميدان مي‌آورد: سياست چيست؟ اخلاق چيست؟ سياست اخلاقي چيست؟ پرسش اول را مقاله بر پايه آراء آرنت و برجسته ساختن مفاهيمي مانند كثرت به جاي وحدت، حوزه عمومي به جاي حوزه خصوصي و صلح به جاي جنگ پيش برده است؛ پرسش دوم را با تكيه بر فلسفه ورزي لويناس پيرامون اخلاق و تاكيد بر مفاهيمي مانند تقدم فهم بر شناخت، تقدم ديگري بر من و تقدم فرد بر سرزمين سامان داده است و در نهايت پرسش سوم را از طريق برقراري نوعي نسبت بين آراء دو متفكر مذكور و مفاهيم مشتركي مانند مسئوليت در قبال ديگري، تقدم منافع انساني بر منافع ملي و مفهوم جديدي از دولت صورت بندي كرده است.