مدل رياضي تحليل پايداري روند توسعه با كاربرد در بخش آب ايران

هر كشوري با هر سطحي از توسعه‌يافتگي به دنبال توسعه بيشتر است. در اين مقاله، با ارائه يك روش ابتكاري برگرفته از مفهوم كار و ارتباط آن با نيرو و جهت اعمال آن، نگرش جديدي به شاخص‌هاي توسعه‌اي و به طور ويژه شاخص توسعه فراگير (IDI) پيشنهاد شده است. اين روش، توسعه‌اي بر روي IDI است كه جنبه هاي اقتصادي، اجتماعي و زيست محيطي را در نظر مي‌گيرد. براي اين كار، كشورها بر اساس الگوي IDI خود، گروه‌بندي شده و براي تعيين كميت ميزان سازگاري منابع ملي مورد استفاده با استراتژي‌هاي توسعه برنامه‌ريزي‌شده، تجزيه و تحليل شدند. نتايج به‌دست‌آمده براي هر كشور بينشي را در مورد اينكه آيا استفاده از منابع اضافي مي‌تواند شاخص توسعه را بيشتر بهبود بخشد يا نياز به تجديد نظر يا تغيير استراتژي‌هاي برنامه‌ريزي‌شده، قبل از انجام هر اقدام ديگري ارائه مي‌دهد. با بررسي شاخص IDI، نروژ، لوكزامبورگ و سوئيس در بهترين شرايط توسعه قرار دارند و ايران بعد از كشورهايي چون آذربايجان، روماني و اروگوئه با گوشه 134 درجه در دسته 4 قرار دارد كه نشان ميدهد سرمايهها و داراييها در ايران، نه تنها در راستاي درست و با هدف دستيابي به توسعه پايدار هزينه نميشوند، چه بسا در راستايي صد در صد ناسازگار به كار مي‌روند. متعاقباً، بر اساس مدل آب و رشد سبز كه براي ارزيابي نهادي و تحليل ابزارهاي سياستي پيشنهاد شده است، پروژه‌هاي بخش آب ايران ارزيابي شد. اين تحليل بر اساس پرسشنامه‌هايي كه توسط كارشناسان دانشگاه و صنعت پاسخ داده شده است، انجام شد. همچنين از مجموع امتيازهاي بدست آمده از نهادهاي سه‌گانه در پرسشنامه، امتياز كلي ايران برابر 4/19 از 9 بدست مي‌آيد كه نشان دهنده نياز به بازنگري در استراتژي‌ها و برنامه‌هاي بخش آب كشور را آشكارتر مي‌نمايد.