بررسي بيان ژن‌هاي OsWRKY45 و OsAOS2 دخيل در مسيرهاي سيگنالي ساليسيليك اسيد و جاسمونيك اسيد تحت القاي بيماري بلاست برگ و خوشه در برنج

هدف: پاسخ هاي دفاعي بر عليه اكثر پاتوژن ها به طور عمده به وسيله سه مولكول پيامرسان، ساليسيليك اسيد، جاسمونيك اسيد و اتيلن كنترل مي شود. يكي از راهكارهاي موثر در توليد گياهان مقاوم، اصلاح مسيرهاي ژنتيكي انتقال پيام دخيل در مكانيسم دفاعي، از طريق دستكاري ژن هاي كدكننده مولكولهاي پيام رسان مرتبط با پروتئين هاي دفاعي مي باشد. براي عوامل بيماريزاي همي بيوتروفيك مثل بلاست برنج Magnaporthe oryzae هر دو مسير ساليسيليك اسيد و جاسمونيك اسيد براي مقاومت ضروري است. مواد و روشها: در اين مطالعه ميزان تغيير بيان ژنهاي OsWRKY45 و OsAOS2 دخيل در مسيرهاي پيام رساني ساليسيليك اسيد و جاسمونيك اسيد با استفاده از روش qRT PCR و محتواي كلروفيل در زمان هاي صفر، 36 و 72 ساعت پس از آلودگي در مرحله گياهچه اي ) leaf blast ( و خوشه دهي ( neck blast )و همچنين صفات مربوط به اجزاي مقاومت شامل تعداد لكه اسپورزا، سطح ساقه آلوده و اندازه لكه هفت روز پس از مايهزني با جدايه IC 25 قارچ M. oryzae در مرحله خوشه دهي مورد بررسي قرارگرفت. به منظور اعتبار بخشي نتايج، آزمايش به صورت تكرار دار انجام پذيرفت و با انجام تجزيه آماري مقدار خطاي معيار به منظور انجام مقايسات ميانگين ها به روش LSD محاسبه شد. نتايج: ارقام مورد مطالعه شامل واريته پويا )مقاوم به بلاست( كه با استفاده از روش القاء موتاسيون در واريته موسيطارم )حساس به بلاست( ايجاد شده كه داراي زمينه ژنتيكي يكسان، و پاسخ متفاوت نسبت به بيماري را دارند. ارزيابي اجزاي مقاومت نشان داد كه در هر دو مرحله گياهچه اي و خوشه دهي، واريته پويا متحمل و واريته موسيطارم حساس به قارچ بودند. پس از مايهزني، محتواي كلروفيل كاهش يافت، كه شدت و سرعت اين كاهش در واريته پويا نسبت به موسي طارم بيشتر بود. نتايج ارزيابي بيان ژن حاكي از افزايش بيان ژنهاي مورد مطالعه پس از مايه زني در هر دو رقم با الگوي متفاوت بود. به طور كلي افزايش بيان در واريته پويا نسبت به واريته موسي طارم بيشتر و در ساعات اوليه آلودگي بوقوع پيوست. نتيجه گيري: براساس نتايج اين تحقيق در رقم مقاوم پويا محتواي سالسيك اسيد بلافاصله 5 / 0 الي 2 ساعت پس از آلودگي با قارچ افزايش يافته اما جاسمونيك اسيد به تدريج و كندتر افزايش يافته است. در حالي كه در رقم موسي طارم محتواي سالسيك اسيد پس از حدود 8 الي 12 ساعت افزايش داشته و جاسمونيك اسيد پس از 2 ساعت افزايش يافت. بنابراين زودتر بيان شدن جاسمونيك اسيد ميتواند يكي از دلايل وقوع حساسيت باشد.