بررسي پلي‌مورفيسم rs1801260 ژن CLOCK در بيماران ايراني مبتلا به بي‌خوابي (اينسومنيا)

پيش‌زمينه و هدف: ريتم‌هاي شبانه‌روزي فرآيندهايي طبيعي هستند كه چرخه خواب‌وبيداري را تنظيم مي‌كنند و تقريباً هر 24 ساعت تكرار شده و توسط يك ساعت شبانه‌روزي دروني كنترل مي‌شوند. عملكرد نادرست سيستم ساعت شبانه‌روزي باعث اختلال در الگوي طبيعي خواب مي‌شود. تنظيم مولكولي اين سيستم توسط تعدادي از ژن‌هاي ساعت انجام مي‌شود كه مهم‌ترين آن‌ها ژن CLOCK است و يك فاكتور رونويسي را كد مي‌كند كه نقش اساسي در تنظيم ساعت شبانه‌روزي مولكولي دارد. در اين مطالعه پلي‌مورفيسم جايگاه rs1801260 ژن CLOCK در بيماران ايراني مبتلا به اختلال بي‌خوابي موردبررسي قرار گرفت. مواد و روش‌ها: در اين مطالعه، 60 نمونه خون از افراد داراي مشكلات عمقي بي‌خوابي، ناتواني در كنترل خواب و خواب نامنظم به‌عنوان گروه بيمار و 60 نمونه از افراد بدون هيچ‌گونه سابقه بي‌خوابي و يا اختلال در خواب به‌عنوان گروه كنترل به دست آمد. سپس استخراج DNA انجام‌شده و بررسي پلي‌مورفيسم با روش ARMS-PCR و با پرايمرهاي اختصاصي براي آلل‌هاي طبيعي و موتانت انجام شد و نتايج بررسي گرديد. يافته‌ها: بر اساس نتايج، 50درصد بيماران داراي ژنوتيپ GG، 36/7درصد ژنوتيپ AG و 13/3درصد ژنوتيپ AA بودند. در گروه كنترل نيز فراواني ژنو تيپ‌هاي GG، AG و AA به ترتيب معادل 30درصد، 7/26درصد و 43/3درصد بوده است. همچنين اين پلي‌مورفيسم به‌طور معني‌داري با اختلال بي‌خوابي در بيماران مرتبط است (p 0.05) و با جنسيت، سن و سبك زندگي بيماران ارتباط معناداري ندارد. بحث و نتيجه‌گيري: اين يافته‌ها نشان مي‌دهد كه پلي‌مورفيسم rs1801260 و آلل G در اين جايگاه ارتباط معني‌داري با اختلال خواب داشته و به نظر مي‌رسد كه نقش مهمي در بروز اين بيماري در جمعيت ايراني دارد. ازاين‌رو بررسي ژن CLOCK در افراد بيمار يا مستعد مي‌تواند براي پيشگيري و درمان مؤثر بيماري كمك‌كننده باشد.