تعلق خاطر به دانشگاه به‌منزله تعيين‌‏گر هويت: تحليل كيفي نظام معنايي دانشجويان دانشگاه شيراز

پژوهش حاضر به واكاوي نظام معنايي دانشجويان دوره دكتري دانشگاه شيراز و ادراك آن‌ها از تعلق به دانشگاه شيراز با رويكرد كيفي پرداخته است. شركت‌كنندگان اين پژوهش 15 دانشجوي دوره دكتري دانشگاه شيراز در سال تحصيلي 1401-1400 بودند. ابزار جمع‌آوري داده‌ها، مصاحبه‌هاي عميق و نيمه‌ساختار يافته بود. مصاحبه‌ها تا نيل به اشباع نظري ادامه پيدا كردند. داده‌هاي جمع‌آوري‌شده با استفاده از روش تحليل مضامين مورد تجزيه‌وتحليل قرار گرفتند .فرايند حاصل از كدگذاري و تجزيه‌وتحليل داده‌ها منجر به كشف سه مفهوم اصلي «دانشگاه به‌مثابه ميداني جهت بازانديشي كليشه‌هاي ذهني»، «دانشگاه و اثرگذاري بر ابعاد هيجاني و شناختي فرد» و «دانشگاه شيراز و برجستگي بعد تعلق و هويت مكاني» شد. هر كدام از اين مفاهيم از زيرمفهوم‌هاي متعددي تشكيل شده‌اند. درون‌مايه و تم اصلي پژوهش هم شامل «دانشگاه و تعيين‌گري هويتي و شناختي» است. با توجه به يافته‌هاي پژوهش مي‌توان به اين نتيجه رسيد كه دانشگاه تعيين‌گري سطح بالايي در شكل‌گيري نوع هويت، شناخت و تعلق دانشجويان دارد و نقش برجسته آن در جامعه انكارناپذير است. سه مفهوم اين پژوهش حكايت از آن دارند كه دانشگاه موجب تغييرات هويتي و شناختي دانشجويان مي‌شود و آن‌ها با چشم‌انداز فكري جديدي آشنا مي‌شوند. اين تغييرات هويتي و شناختي در دانشگاه موجب بازانديشي كليشه‌هاي ذهني دانشجويان و به چالش كشيدن باورها و انديشه‌هاي ذهني گذشته مي‌شوند، كه بسياري از آن‌ها مي‌توانند پيامدهاي منفي براي جامعه و دانشگاه داشته باشند.